Người sáng lập Truyền thông Di dân Đài Loan Cuộc đời sinh động của Thành Lộ Xuyến / 台灣移民媒體開創者 成露茜，走過精彩人生
Bài: Báo Bốn Phương
Dịch: Hiểu Lê
Thành Lộ Xuyến – người phát hành Báo Bốn Phương đã từ trần vào ngày 27 tháng 1 năm 2010, hưởng thọ 71 tuổi. Thành Lộ Xuyến là người sáng lập ra Truyền thông Di dân Đài Loan, với tư cách là một người bản địa, năm 2006, bà đã lập ra tờ báo tiếng Thái và tiếng Việt, đây không chỉ là một sáng tạo ở Đài Loan, mà còn là một hành động hiếm có trên thế giới.
Thành Lộ Xuyến là con gái út của nhà báo gạo cội Thành Xá Ngã, bà sinh năm 1939 tại Hồng Kông, sau khi đến Đài Loan, bà từng theo học tại trường Nữ Trung học Đệ Nhất Đài Bắc, Khoa Văn học Nước ngoài trường Đại Học Đài Bắc, sau đó sang Mỹ trau dồi kiến thức và giành được tấm bằng Tiến sĩ khoa Xã Hội Học. Trong thời gian du học ở Mỹ, bà đã tiếp thu sự ảnh hưởng của cuộc vận động dân quyền, từ đó bà tận tâm tận lực cho những nghiên cứu về các quần thể và phụ nữ yếu thế. Đồng thời, thông qua công tác viết sách và hành động thực tế, bà tranh giành quyền phát ngôn cho phái yếu.
Sự nỗ lực của bà đã được giới học thuật tại Mỹ xem trọng, vì thế dù còn rất trẻ, bà đã được bổ nhiệm làm chủ nhiệm “Trung tâm nghiên cứu Châu Á Hoa Kỳ” của Đại Học California thuộc bang Los Angeles. Bà chủ đạo trung tâm đi sâu vào phân tích chiến tranh ở Việt Nam, vạch trần sự thật về việc chủ nghĩa đế quốc Mỹ thông qua chiến tranh để lan rộng mâu thuẫn chủng tộc trong nước. Đồng thời, bà đã sáng lập ra tờ báo “Châu Á hành động”, được coi là tờ báo học thuật của thế hệ hậu duệ người Châu Á duy nhất tại Mỹ lúc bấy giờ.
Với cương vị là giáo sư của ĐH California, bà đã mở lớp nghiên cứu về phụ nữ Châu Á, dẫn học sinh đến China Town để tìm hiểu và khám phá về quá trình di dân đầy máu và nước mắt những phụ nữ di dân người Hoa, rồi miệt mài trong những thư viện, những ngôi mộ, những cửa hàng trên phố này để tìm kiếm tư liệu, để rồi từ những gian khổ đó, bà và học sinh tìm tòi, chắp nối và dựng lại những câu chuyện về cuộc sống tha hương ở Mỹ của vô số phụ nữ Trung Hoa.
Sau khi phụ thân Thành Xá Ngã qua đời, từ năm 1991, Thành Lộ Xuyến tiếp quản Lập Báo Đài Loan, kiên trì phong cách tin tức độc lập không quan lại, không vật chất, không dung tục, quan tâm đến quyền phát ngôn và quyền lợi của những người yếu thế, hi vọng phát huy sức mạnh cộng đồng của toàn xã hội, thiết lập nên một xã hội công bằng, trong sạch.
Năm 1995, Thành Lộ Xuyến lại sáng lập “Phá Báo”. Lập Báo và Phá Báo trường kỳ kiên trì trên quan điểm phê phán, đa nguyên, giáo dục và vận động xã hội, đã đưa ra một lựa chọn kiểu khác giữa đa số các thông tin truyền thông có xu hướng thương nghiệp hóa ở Đài Loan. Năm 2006, Thành Lộ Xuyến một lần nữa sáng lập ra nguyệt san tiếng Việt và tiếng Thái đầu tiên tại Đài Loan mang tên “Báo Bốn Phương”, trở thành cơ quan ngôn luận đại diện cho hàng ngàn di công quốc tế và cô dâu tân di dân đang sinh sống ở Đài Loan.
Việc thúc đẩy công tác thành lập “Sở nghiên cứu Phát triển Xã hội” tại trường ĐH Thế Tân cũng là một cống hiến quan trọng của Thành Lộ Xuyến. Sở nghiên cứu Phát triển Xã hội lấy phê phán, học tập giao lưu, thực tiễn cơ sở làm phương pháp nghiên cứu, cỗ vũ thầy cô giáo và học sinh hòa nhập vào xã hội để cùng nhau hành động.
Khi còn sống, nữ sỹ Thành Lộ Xuyến luôn băn khoăn một điều: Vì sao mọi người có thói quen công nhận cường quyền, mà lại vô cảm đối với người yếu thế? Những nỗ lực trước đây của bà chính là quá trình tìm cách phá vỡ thói quen thường lệ này, giúp đỡ kẻ yếu tranh giành không gian phát ngôn, huấn luyện và cổ vũ thanh niên đi vào xã hội, để tiếng nói của sự tiến bộ được vang lên và được lắng nghe trong nền văn hóa chính trị có tư duy đơn nhất. Với tư cách là một nhà xã hội học và phụ trách truyền thông, bà kiên trì và giữ gìn “truyền thông kiểu khác”, không thỏa hiệp với xu hướng truyền thông chủ lưu. Chúng tôi tin rằng, sự dũng cảm và tầm nhìn của bà, tư tưởng và không gian hành động mà bà sáng lập ra đã trở thành nguồn tài nguyên cộng đồng của xã hội Đài Loan.
台灣移民媒體開創者
成露茜，走過精彩人生
文╱四方報
翻譯╱曉黎
四方報發行人成露茜於2010年1月27日病逝，享年71歲。成露茜是台灣移民媒體的開創者，以在地人的身份，在2006年創辦服務東南亞移民的泰文與越文刊物，這不僅在台灣是項創舉，放眼世界，也極為罕見。
成露茜是一代報人成舍我的么女，1939年出生於香港，來台後就讀北一女、台大外文系，之後赴美取得社會學博士。她在美國求學期間受到民權運動的啟發，長期致力於弱勢族群、弱勢婦女的研究，並透過書寫與行動，為弱者爭取發言權。
成露茜的努力受到美國學界重視，很年輕就獲聘為洛杉磯加州大學（UCLA）「亞洲美國研究中心」（Asia American Study Center）主任。她主導研究中心介入越戰的分析，揭露美國帝國主義透過越戰將國內種族矛盾外延化的事實。同時，她創辦了《亞洲行動》刊物（Asia Action），當時是美國唯一的亞裔學術刊物。
做為UCLA教授，成露茜在學校開辦亞洲婦女（Asian of women）研究，把學生帶到唐人街追索華人婦女移民血淚，埋首於圖書館、墓地、街頭店面尋找資料，經由艱辛的挖掘，重新拼貼建構了無數華人女性離鄉背井到美國討生活的故事。
成女士於父親成舍我過世後，自1991年起返台接辦《台灣立報》，堅持不媚官、不媚金、不媚俗的獨立新聞風格，關注社會弱勢的發聲與權益，冀望發揮社會公器的力量，打造一個乾淨公平的社會。
1995年，成露茜又創辦了《破報》。《立報》和《破報》長期堅持批判的、多元的、教育的、社運的觀點，在台灣眾多商業取向的媒體之外，提供了另類的選擇。2006年，成露茜再創辦台灣第一份越南文與泰文月刊《四方報》，為在台的國際移工與新移民女性發聲。
推動世新大學成立「社會發展研究所」，也是成露茜的重要貢獻。社發所採取批判的、互動學習的、基層實踐的行動研究方法，鼓勵師生介入社會，採取行動。
成露茜女士生前經常質問：為何人們習慣對強者認同，對弱者卻無所感覺？她過去所做的努力，即在試圖打破這個常規，幫助弱勢者爭取發言空間，訓練並鼓勵年輕人投入社會，讓進步的聲音得以在單一的文化中被聽見。做為社會學家和媒體負責人，她堅持並維繫另類媒體，不向主流妥協。我們相信，她的勇氣與眼界，她所開創出來的思想與行動空間，已是台灣社會的共同資產。
留言 bình luận