越南四方網 Bon Phuong

Dám bắt không dám phạt, khó xóa bỏ việc phạm pháp và bóc lột / 敢抓不敢罰 難遏違法剝削

Dám bắt không dám phạt, khó xóa bỏ việc phạm pháp và bóc lột

Bài: Lập Báo Đài Loan – Lữ Dĩ Dung

Dịch: Thanh Hà

Mặc dù Chính phủ Đài Loan muốn dập tắt nạn buôn bán người, nhưng vẫn cứ loay hoay trên mặt trình tự, hoặc chỉ là “bắt nhỏ bỏ lớn”. Ngày 7 tháng 3 vừa qua, Liên minh Sửa đổi Quy định Quyền Cư trú/Di dân phối hợp với Quỹ Hỗ trợ Pháp luật cùng tổ chức tọa đàm “Thực tiễn Luật lao động Đài Loan và vấn đề buôn bán nhân khẩu”. Trong buổi tọa đàm, một cảnh sát cơ sở hiện đang thi hành “Luật phòng chống buôn bán nhân khẩu” đã phản ánh đúng hiện trạng thực tế.

Vị cảnh sát này cho hay, tuy đã có Luật Phòng chống Buôn bán Nhân khẩu, nhưng trên thực tế, khi thi hành vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Ví dụ như sự thiếu nhất quán về tiêu chuẩn quy định cũng như tiêu chuẩn về lưu trình thi hành, chính phủ địa phương chịu áp lực từ các đại biểu dân ý, môi giới hoặc các chủ sử dụng, dẫn đến tình trạng có nhiều vụ việc rõ ràng là phạm pháp nhưng cuối cùng cũng không bị phạt, các cảnh sát thực tế thi hành cũng cảm thấy rất bất lực.

Bước ngoặt của phòng chống buôn bán nhân khẩu

Năm 2005, tại công trường công trình hệ thống tàu điện ngầm ở Cao Hùng xảy ra việc các lao động Thái vận động chống bạo ngược với quy mô lớn, nguyên nhân do họ bị trừ lương quá mức, ăn uống không đủ, chất lượng ký túc xá không đảm bảo, và nhiều nguyên nhân khác tạo nên, có tới 1728 lao động biểu tình tập thể trong vòng 17 tiếng, chính phủ Thái Lan gọi đây là “sự việc nghiêm trọng nhất trong vòng 20 năm Thái Lan cung cấp lao động cho Đài Loan”, nửa năm sau, trong Báo cáo Nhân quyền Thế giới năm 2005 do Viện Quốc vụ Mỹ công bố, phần liên quan đến Đài Loan có gần phân nửa được dành để trần thuật sự việc này. Sự kiện đó khiến Chính phủ Đài Loan bắt đầu phải chú trọng tới vấn đề di công, và các đoàn thể nhân dân cũng dựa vào đó để phát động luật phòng chống buôn bán nhân khẩu, với mục đích cải thiện điều kiện làm việc của di công tại Đài Loan.

Trong buổi tọa đàm, ông Thái Mạnh Lương, Tổ trưởng Tổ Quản lý tuyển dụng Lao động nước ngoài thuộc Cục Huấn luyện Nghề nghiệp của Ủy ban Lao động cho hay, từ khi có bộ luật này, những công ty môi giới hoặc chủ lao động chỉ cần có những hành động như bắt ép nợ không đúng, giữ các giấy tờ quan trọng, dùng biện pháp uy hiếp hoặc yêu cầu lao động làm quá thời gian quy định đều xem như có hành vi buôn bán nhân khẩu và có thể cấu thành việc phạm tội. Nhằm bảo vệ các quyền lợi của lao động, chỉ cần phát hiện có vi phạm, người bị hại sẽ được an trí tại cơ quan chức năng, trong thời gian được an trí nếu có nguyện vọng làm việc, sẽ được giúp đỡ tìm việc làm. Ông Thái nói: “Không hiểu tại sao, rõ ràng đang được an trí và bảo vệ nhưng vẫn có người bỏ trốn?” Mọi tiến triển dường như thật tốt đẹp trên giấy tờ, nhưng trên thực tế vẫn có muôn vàn góc khuất khi thi hành.

Khó để nhận định ai là người bị hại

Chị Ngô Giai Trân, chủ nhiệm Hội Chị em Phụ nữ Nam Dương cho hay, có rất nhiều người “hình như” là bị hại, cần phải có thời gian giám định mới có thể kết luận. Trong thời gian này an trí họ trước, nhưng thời gian giám định quá lâu thì người đó cũng không chắc sẽ được giám định là người bị hại, cộng thêm các di công thường đều phải chịu một gánh nặng nợ lãi rất lớn, muốn nhanh chóng có công việc làm, do vậy đã trốn ra ngoài làm việc và trở thành lao động bất hợp pháp.

Giáo sư Hạ Hiểu Quyên thuộc trường Đại học Thế Tân chỉ ra, có rất nhiều di công sau khi được sự khích lệ của các đoàn thể NGO đã gửi thư phản ảnh lên Ủy ban Lao động, nhưng họ lại nhận được những câu trả lời đại loại như: “Nếu chủ trừ tiền thì đừng có đưa cho họ”, hoặc khi lao động phản ánh với Ủy ban Lao động là họ thường bị đánh thì Ủy ban lại khuyên họ: “Nên nhẫn nại một chút”.

Đối với vấn đề chấp hành luật pháp, Ngô Giai Trân cho rằng, Luật Phòng chống Buôn bán Nhân khẩu nhất định có cách để thực hiện, chỉ có điều những người thi hành luật có muốn thực hiện hay không. Ông Thái Mạnh Lương lại cho rằng, do luật mới bắt đầu thực thi từ năm ngoái, rất nhiều người vẫn đang ở trong gia đoạn tích lũy kinh nghiệm, trong tương lai vẫn còn nhiều không gian để cải thiện.

敢抓不敢罰 難遏違法剝削

文╱台灣立報–呂苡榕

翻譯╱青河

雖然台灣政府想要遏止人口販運，但是總是在程序上空轉，或只是「抓小放大」。3月7日由移民／住人權修法聯盟與法律 扶助基金會舉辦的「台灣勞動法律實務與人口販運」座談會上，一位實際執行《人口販運防治法》的基層員警反映了真實的狀況。

該名員警表示， 雖然已有人口販運防治法，實際執行卻有很多困難。例如缺乏標準作業流程和認定標準，地方政府迫於民意代表、仲介或雇主的壓力，導致對於許多明顯違法的案 件，最後都不裁罰，實際執行的員警也覺得很無力。

人口販運防制契機

2005年，高雄捷運發生泰國移工大規模抗暴運動，起 因於苛扣工資、伙食不佳、宿舍品質不良等多重因素，1,728名移工集體抗爭17小時，泰國政府稱「這是泰國提供台勞工20年來最嚴重事件」，半年後，美 國國務院公布的2005年世界人權報告台灣篇中，以將近一半的篇幅陳述高捷泰勞受虐事件。高捷事件讓台灣政府開始重視移工問題，民間團體也藉此推動人口販 運防治法，企圖改善移工的勞動條件。

座談會上，勞委會職訓局外勞聘僱管理組組長蔡孟良表示，有了這部法之後，仲介或雇主只要有不當債務約 束、扣留重要文件、以脅迫方式或要求超時勞動等行為，都算是販運人口，可能構成犯罪。為了保障移工權益，一旦發現人口販運受害者，將會交由安置，安置期間 若有工作意願，也會幫忙安排新工作。蔡孟良說，「不知道為什麼，明明已經是在保護底下的安置行為，卻還是有移工跑掉？」一切看起來美好的條文下，在執行面 上卻處處死角。

受害者難以認定

南洋姊妹會主任吳佳臻表示，許多的「疑似」的受害者需要經過鑑定才能確認，這段期間先被安 置，但是鑑別時間太長，也未必能被認定為受害者，加上移工通常都背負著龐大債務，想要趕快去工作，結果跑去找工作，變成逃逸外勞。

世新大 學教授夏曉鵑指出，許多移工在NGO的鼓勵下向勞委會申訴，得到的回應居然是「雇主扣你錢，你就不要給他啊」，或當移工告訴勞委會他們常常被打時，勞委會 只勸他「多忍耐一點」。

面對法令執行上的問題，吳佳臻認為，人口販運防制法絕對有辦法執行，重點在於執行者願不願意貫徹。蔡孟良則認為， 由於法令去年才開始實施，許多人員還在累積實務經驗，未來還有改善空間。