Dấu chấm hỏi 問號

Một ngày lê la khắp các hang cùng ngõ hẻm, gặp việc gì làm việt nấy, khi thì xách nước cho mấy bà bán rau ở chợ, lúc giúp người ta bốc hàng, không có việc thì nó lại ngửa tay đi xin những đồng bạc bố thí của thiên hạ. Đêm về, nó thường chọn mái hiên của một ngôi biệt thự 2 tầng nằm trên một con phố nhỏ làm chỗ trú ngụ. Cái hiên đó rất rộng, lại có giàn thiên lý um tùm, mùi hoa thiên lý nồng nàn làm nó da diết nhớ quê. Nhà nó ngày trước cũng có một giàn thiên lý như thế.

Ừ nhỉ, mấy năm trước nó cũng có một gia đình hạnh phúc, ấm êm. Như bao đứa trẻ khác, ngày ngày nó được cắp sách tới trường. Bố nó là một thợ mộc giỏi, dưới bàn tay tài ba của ông, những chiếc tủ, bàn ghế với hoa văn tinh tế đã nổi tiếng khắp vùng. Mẹ nó cũng là chủ của một xưởng nhỏ thêu hàng thủ công mỹ nghệ. Cuộc sống không thật giàu có nhưng đủ đầy, anh em nó đều ngoan, học giỏi. Ngày nó còn học mẫu giáo, nó và mẹ đã đoạt giải nhì toàn huyện trong cuộc thi “Nuôi con giỏi, dạy con ngoan”. Những buổi tối gia đình nó rộn rã tiếng cười, người ngoài nhìn vào đều phải thèm muốn.

Thế rồi không biết nghe ai xui khiến, mẹ nó bàn với bố để mẹ nó đi xuất khẩu lao động. Thoạt đầu, bố nó nhất định không nghe, nhưng những lời thủ thỉ hàng đêm của mẹ nó về người nọ, người kia đi một năm, hai năm về xây nhà lầu, thế rồi bố nó cũng siêu lòng. Mẹ nó đi rồi, gia đình nó trở nên quạnh vắng. Em gái nó nhớ mẹ đêm nào cũng khóc đòi mẹ…Thời gian đầu, mẹ nó thường xuyên viết thư và gọi điện về, mẹ bảo gặp được gia đình chủ rất tốt, công việc nhàn hạ, mẹ còn dặn anh em nó phải ngoan, nghe lời bố, mẹ rất nhớ chúng nó nhưng mẹ phải kiếm tiền sau này về sẽ mua rất nhiều quà cho chúng nó. Mẹ còn gửi rất nhiều tiền về cho bố và bảo bố nó nghỉ làm để dành nhiều thời gian chăm sóc anh em nó.…

Sau này, mẹ ít viết thư hơn, những cuộc điện thoại cũng thưa dần, nó ngơ ngác hỏi bố thì bố gắt: “Đi mà hỏi mẹ mày ấy!” Có lần nó nghe lỏm thấy bố nó to tiếng với mẹ nó qua điện thoại…

– Cô có bồ ở bên đó rồi chứ gì? Chẳng nói ra nhưng sự nhạt nhẽo của cô bấy nay thì tôi cũng đoán được. Ừ! Thì cô không còn yêu tôi nữa! Nhưng con cái cô vẫn phải gửi tiền về cho chúng nó ăn học chứ? Cô có phải là mẹ của chúng nó không?

Không biết mẹ nó nói gì mà bố nó càng lớn tiếng hơn..

– À! Cô đòi li hôn hả? Đừng hòng nhé! Đồ…!!!

Tiếp theo là tiếng vỡ tan của chiếc điện thoại bị đập mạnh xuống nền đá hoa…

Nó ôm lấy em gái, co rúm lại trong một nỗi sợ hãi mơ hồ…

Hai năm sau, mẹ nó về phép nhưng không về nhà nó mà lại về nhà bà ngoại. Bố dắt anh em nó sang bà ngoại tìm mẹ, mẹ nó thật trẻ, đẹp và ăn mặc lộng lẫy như một quý bà. Mẹ nhìn anh em nó xa lạ như thể chưa từng sinh ra chúng nó trên đời. Mẹ đi cùng một ông Đài Loan to béo với cái đầu cạo trắng hếu, hai người nói với nhau bằng một thứ ngôn ngữ lạ hoắc mà nó nghe không hiểu…

– Đồ con đ…!!!

Bố nó gầm lên.

Chưa bao giờ nó thấy bố dữ tợn đến thế, bố lao vào mẹ như một con thú bị thương, nhưng bố đã chẳng thể làm gì được vì mấy người anh em của mẹ đang ở đó rất đông. Thế rồi bố mẹ nó dắt nhau ra tòa li hôn, tòa phán quyết cho anh em nó ở với bố, hàng tháng mẹ nó phải gửi tiền chu cấp. Chỉ cần có thế, mẹ nó lập tức trở về Đài Loan với người tình. Những ngày sau đó, gia đình nó sống trong không khí vô cùng ảm đạm. Bố nó chìm ngập trong ma men, ông uống rồi khóc, rồi chửi mẹ, chửi đời. Có những đêm ông đi thâu tới sáng, nó bắt đầu học đi chợ, nấu ăn, đưa em đi nhà trẻ, tắm rửa cho em, nó làm tất cả mọi việc của một người lớn.

Thế rồi bố nó cũng tìm cho chúng nó một người mẹ mới. Mẹ mới là một người đàn bà đáo để. Rồi bà cũng sinh cho bố một em bé nữa. Cuộc sống càng nặng nề hơn bởi những lời chì chiết của mẹ mới về cơm, áo, gạo, tiền. Nó phải dậy từ nửa đêm cùng bố đi kéo lưới tôm cá ngoài sông, tờ mờ sáng đem đi chợ bán rồi mới tới trường, trưa về nó lặn ngụp giữa dòng kênh đen ngòm và tanh tưởi rác rưởi để bắt từng con hến.

Một lần nó vô tình làm ngã em bé, thế là bị mẹ mới đánh cho một trận, nhưng những làn roi quất vào da thịt nó không khiến nó đau đớn bằng ánh mắt vô cảm của bố nó bên chén rượu.

Đêm ấy, nó bỏ nhà ra đi!

Mới 14 tuổi mà trông nó già dặn như một người lớn bởi nước da đen đủi với vẻ trải đời quá sớm. Mấy tháng trước, nó làm nghề bán báo dạo và đánh giày tại một khu phố sầm uất. Nơi nó thường xuyên lui tới là một quán giải khát kiêm bán thức ăn nhanh, ở đó có đủ mọi tầng lớp khách hàng và thường người ta hay mua báo của nó để xem tin vắn vào giờ nghỉ trưa.

Buổi trưa hôm đó, có một đôi vợ chồng sang trọng bước vào quán. Người phụ nữ quay lưng về phía nó, nhưng nhìn những ngón tay đeo đầy nhẫn vàng đủ để nó đoán đây là người khách giàu có. Nó tiến lại:

– Cô ơi! Cô mua báo hay vé số không ạ?

Người phụ nữ quay đầu lại, nó sững sờ đến đánh rơi tập báo trên tay và cả bộ đồ nghề đánh giày. Cứ thế, nó lao đầu ra cửa chạy thục mạng.

Mẹ nó, chính là mẹ nó. Người đàn bà mà nó căm thù tới tận xương tủy, người đàn bà đã sinh ra nó rồi lại từ bỏ nó, người đã làm cho gia đình nó tan nát như ngày hôm nay.

Trời về khuya càng lúc càng lạnh, bụng lại đói cồn cào. Theo bản năng, nó quờ tay ra hai bên xem có tìm được cái gì để đắp cho đỡ lạnh không, nhưng quanh nó trống trơn, chỉ có cái ẩm ướt của nền đá hoa. Trong ngôi nhà ấy, lũ trẻ vẫn còn thức, vọng lại bên tai nó là tiếng cười đùa và ti vi vẫn đang phát bài hát: “Dấu chấm hỏi?”

“Tại sao sinh con ra trong cuộc đời, mà sao không cho con tình người, tuổi thơ con lang thang lạc loài, xin từng hạt cơm… Cha ơi! Cha ở đâu? Mẹ ơi! Mẹ ở đâu? Đêm khuya lạnh quá, đứa bé nằm co như dấm chấm hỏi, như dấu chấm hỏi giữa cuộc đời…”

Nước mắt nó lăn dài trên má…

遊蕩了一天,他什麼事都肯做,要麼在市集幫幾個老闆娘提水,要麼幫人家運貨,如果真的沒有活可以幹,他只好伸出手掌求人家給錢。夜晚來臨,他常走進一家別墅的院子,躺在那裡過夜。那院子很大,牆上圍繞著的夜來香,濃厚的香味使得他想起老家。他的家以前也有夜來香花。

對喔,才幾年前,他也有個幸福的家庭。如同其他的孩子,他每天提著書包去學校。爸爸是個優秀的木匠,他巧奪天工的手藝製作出許多遠近馳名的精美木品。媽媽是一家小型手工公司的老闆。家境不算富有,但充足,他們兄妹都聽話,認真。

記得他上幼稚園的時候,媽媽曾經獲得全縣「教育孩子好母親」比賽的第二名。每天晚上,家裡充滿快樂的笑聲,人們非常羨慕。

然而,不知道聽誰的話,媽媽想要去國外當勞工。起初,爸爸不同意,但是媽媽每天說服,說有人僅出國幾年就有錢蓋樓房,爸爸終於點頭。媽媽走了,家裡變得平靜。小妹妹因為想念媽媽,夜夜都哇哇大哭。

剛到台灣,媽媽常常寫信和打電話回家,說雇主家人很好,工作很穩定,還吩咐他們兄妹倆要聽爸爸的話,媽媽很想念他們,以後回去會買禮物給他們。媽媽寄很多錢回家,還說爸爸不用上班,在家照顧孩子們就好。

此後,媽媽寫的信慢慢變少,電話也變少,小孩天真地問爸爸,就會被爸爸大罵:「去問你媽媽!」

有一次,他聽到爸爸在與媽媽講電話中大發雷霆:

「你是不是在那邊有了情人?雖然你不說,但是你最近對我那麼冷淡,我也猜得出來。好!就算你不愛我了,但是還有孩子們,你要寄錢回去供他們讀書喔!你是不是他們的媽媽呢?」

不知道媽媽說了什麼,爸爸更大聲:

「喔!你想離婚?沒那麼容易!你….」

爸爸掛斷電話,把電話摔到地上。

破碎了……

他抱緊妹妹,兩個小孩害怕的渾身顫抖!

兩年後,媽媽休假回國,然而她沒回自己的家,直接去娘家了。爸爸牽著他們兄妹的手,去外婆家找媽媽。媽媽很美,也很年輕,就如一位貴夫人般裝扮艷麗。媽媽看著他們兄妹倆,彷彿看著陌生人,那眼神,讓他覺得眼前的人並不是生下他的那個女人。媽媽身旁有一位台灣男人,肥胖、禿頭,兩人用一種他完全聽不懂的語言對話。

「你這婊子!」

爸爸大喊起來。

他從沒看過爸爸那麼凶狠,就如受傷野獸般的爸爸衝向媽媽,然而現場都是媽媽的親屬,他們把爸爸攔住了。

爸媽決定離婚,兄妹倆跟著爸爸住,媽媽每個月要提供生活補助。離婚手續之後,如願以償的媽媽立即跟情人返回台灣。此後,家裡總是黯淡冷淒。爸爸每天沉醉於煙酒,喝醉後又嚎啕大哭,咒罵媽媽,咒罵人生。有時候爸爸在外面熬到天亮才回家。作為大哥的他開始學會買菜、煮飯,送妹妹到托兒所,替妹妹洗澡等等原本是大人負責的家務。

有一天,爸爸為他們找到一位新媽媽。新媽媽是個厲害的女人。不久,後母生了孩子。家境在後母的嘆息中日益沉重。他每天要起的很早,跟爸爸去河邊幹活,去市場做完生意後才去上課,中午下了課,還要到骯髒的水田裡挖小螺。

有回他不小心把後母的孩子摔倒了,被後母打了一頓,但他當時所感到的疼痛,並非因為被打,而是因為看到爸爸酒醉時那冷落無情的眼神。

那個夜晚,他逃出家門……

剛滿14歲的他,看起來比實際年齡更沉穩,黑黑的皮膚帶有人生的嘗試與坎坷。幾個月前,他在某個華麗的市區裡叫賣報紙。他常常留步的地方是一家快餐店,這裡有各階層的客人,他們中午休息的時候常買他的報紙。

那天中午,有一對夫婦走進快餐裡頭。他站在那位夫人身後,看到她手上帶的黃金戒指,就能猜出是富裕家庭的人了。他靠近,開口問:

「阿姨好!你要買報紙嗎?」

那女人轉過頭來,他吃驚得把手上的報紙掉了下來。他衝出去,拚命逃跑。

那個人就是他的媽媽,是他從心中最底層怨恨的女人、是生下他又拋棄他的女人、是弄得他全家破碎離散的壞女人。

天越黑越冷,肚子咕咕叫。他本能地伸出手,在黑夜中尋找能蓋上身體的東西,可是周圍空蕩蕩,只有地面上滲出的濕潤。在那豪華的別墅裡,孩子們還沒睡覺,快樂的笑聲和電視上播放的歌曲「問號」,在他耳邊迴盪:

「為何生下我,卻不給我人情?我的童年在外漂流,到處當乞丐討飯過日。爸爸!你在哪裡?媽媽!你在哪裡?夜晚好冷,一個孩子縮身躺著,就像個問號、人海迷茫中的問號……

淚水掉下,他哭了……

文/Phạm Thị Huế – Thái Bình,0935-302800

翻譯/Hiểu Lê曉黎