Nỗi tủi của nàng dâu Việt…委屈一生:紅蘭的故事

Tòa soạn Bốn Phương, một tối như bao tối khác, tôi ngồi gõ và dịch bài.

Đa số những bài viết dài đều là kể về cuộc đời, số phận của người viết, những tiêu đề “Chuyện đời tôi”, “Tâm sự đời tôi” vv lặp đi lặp lại nhiều lần, trùng hợp là nội dung của các câu chuyện cũng khá tương tự nhau. Phần lớn là những chị em lao động có tuổi thơ nghèo khó, rồi bị gả cho những người đàn ông cục cằn, rượu chè, gái gú. Hoặc lấy chồng Đài Loan, vì không có sự đồng điệu về tâm hồn, các chị chịu đựng sự đau đớn trong âm thầm, dai dẳng… Tất cả những câu chuyện ấy, ngắn thì khoảng 5, dài thì khoảng..20 mặt giấy, và thậm chí đã có người gửi cả một..quyển nhật ký về cuộc đời. Tóm gọn lại, đó là những số phận cay đắng, và để lại nỗi xót xa cho người đọc.

Thế còn nỗi ám ảnh bên trong?

Có lẽ số lượng quá nhiều, và sự lặp lại ngẫu nhiên cả về nội dung lẫn hình thức khiến tôi cũng như các thành viên khác trong BBT ít có được cảm giác này…

Đang trầm ngâm bên chồng bản thảo, thì điện thoại trên bàn làm việc của tôi vang lên réo rắt.

–         A lô!

–         A lô! Có phải là Báo Bốn Phương không ạ?

–         Vâng! Em chào chị!

–         Chị ơi! Chị có thể viết hộ em một bài về…đời tư của em được không ạ?

Tôi ngạc nhiên trước một lời đề nghị rất..hiếm có của chị độc giả này. Chị là người miền Nam, nghe có chút nghẹn ngào như sắp òa khóc nơi giọng nói.

–         Dạ…chị có thể tự viết bài rồi gửi đến tòa báo, chúng em sẽ giúp chị gõ bài và có thể dịch, chứ giúp chị viết thì…- tôi lúng túng đưa ra lời từ chối.

–         Nhưng..em không biết viết thế nào.., chị viết hộ em được không?

Tôi thực sự bối rối:

–         Chị có thể nhờ bạn viết hộ rồi gửi cho chúng em cũng được, vì tòa báo chưa nhận..viết bài hộ cho độc giả bao giờ, chị thông cảm cho em nhé!

Đầu dây bên kia im lặng trong vài giây, rồi trả lời:

–         Mình không có bạn! Và vì mình…mình không biết viết chữ…

Lời thú nhận trong thổn thức của chị khiến tôi ngỡ ngàng, bỗng thấy lòng mềm lại. Tất nhiên tôi có thể hoài nghi. Nhưng khoảnh khắc lặng yên trước khi thú nhận sự thật mà không ai muốn nói ra ấy, chỉ có vậy thôi, tôi tin chị, và bắt đầu lắng nghe câu chuyện của chị…

Suốt bao nhiêu năm qua, mình luôn tự hỏi mình có phải là con đẻ của mẹ hay là một đứa con rơi từ đâu nhặt về?

Chị bắt đầu câu chuyện bằng một câu hỏi như đâm nhói vào tim, gợi lên trong tôi sự hiếu kỳ mãnh liệt…

Chị sinh ra và lớn lên ở Đồng Nai, là con gái thứ 4 trong một gia đình có đến 7 chị em. Cha mất khi chị mới lên 8, và cũng từ đó, chị không còn được cắp sách tới trường như bao bạn bè đồng lứa khác. Cả thời ấu thơ và niên thiếu của chị sống trong đau đớn dưới những trận mưa đòn thường nhật của mẹ. Mẹ luôn chửi mắng, đánh đập chị. Các chị em khác được học hành đầy đủ, chỉ có chị từ bé đã thiệt thòi mọi mặt.

Má rất thương 6 chị em còn lại, nhưng lại luôn đánh chửi mình, mình không hiểu sao lại vậy nữa…

Giọng chị vừa hờn vừa tủi, như cô bé 8 tuổi ngày ấy.

Tuổi xuân nông nổi, chị đã bỏ nhà ra đi vì không thể tiếp tục chịu đựng sự ruồng bỏ và ngược đãi trong chính gia đình mình. Không tiền, không nhà, chị lang thang khắp đầu đường xó chợ. Và rồi, khó khăn đưa đẩy, chị vào làm việc trong một quán bia.

Mình bán bia, tiếp chuyện với khách, chứ không bán thân xác! Mình kiếm tiền rồi gửi cho các em ăn học, nhưng không ai hiểu cho mình điều đó…

Một thời gian sau, trở về ngôi nhà của mình, những tưởng sẽ không còn bị mẹ và các chị em bắt nạt như xưa nữa. Nhưng nào ngờ, chị lại tiếp tục sống trong chuỗi ngày đen tối bởi những lời nguyền rủa, rèm pha, nhạo báng phát ra từ miệng người thân của mình. Họ cho rằng chị kiếm tiền bằng nghề gái điếm và không chấp nhận chị là một thành viên trong nhà. Đến tuổi lập gia đình, trong khi mẹ đã lo toan cho các chị em khác, đặc biệt là chị gái thứ 3 lấy chồng Đài Loan, thì chị lại bị nhốt ở nhà, không được phép đi tìm hạnh phúc của riêng mình.

Và rồi, chị lại tìm cách đi khỏi ngôi nhà “tù ngục” của mình, lên Sài Gòn sống và lấy một người Đài Loan mà không dám báo cho gia đình biết. Trong khi đó, cô em gái thứ 5 cũng lấy chồng Đài Loan…

Hai chị em đều lấy chồng trong một ngày, vậy mà sau này mỗi khi dẫn chồng về thăm nhà, má mình chỉ tiếp vợ chồng em Năm mà không thèm nhìn bọn mình, không cho ăn cơm chung, không cho ở chung. Má luôn miệng chửi bới và xua đuổi chúng mình. Mình tủi lắm…

Thời gian đầu tiên đi làm dâu nhà người, chị tưởng đã tìm được lối thoát khỏi cuộc sống gia đình bất hạnh, bởi nhà chồng gia giáo, đàng hoàng, mọi người đối xử với chị rất tốt. Còn người nhà ở Việt Nam luôn giục chị gửi tiền về, nhận tiền rồi thì thôi, nếu không nhận được thì sẽ chửi mắng chị thậm tệ. Chị gọi điện về không ai thèm nói chuyện, trừ phi chị gọi để thông báo gửi tiền…

Mình làm dâu bên này, nhớ Việt Nam lắm, nhưng lần nào về cũng bị mẹ tìm cớ mắng chửi, đánh đập như ngày trước. Mình nhớ nhà mà không dám về nhà nữa…

Dù có chị gái và em gái đều lấy chồng Đài Loan, nhưng chị lại là người phải lo cho gia đình hơn cả. Chị vất vả đi làm kiếm tiền, một phần gửi cho em gái, chị gái ở Đài Loan, phần còn lại gửi về Việt Nam, vậy mà chị chưa từng nhận được một lời nói tình cảm, thân thiết nào từ những người thân của mình…

Buồn vì bị mẹ và các chị em hắt hủi và đày đọa, nhưng chị được an ủi phần nào khi sống trong gia đình nhà chồng. Hơn tất thảy là chị sinh được một trai, một gái, các con là niềm động viên lớn nhất của chị để tìm thấy lạc quan trong cuộc sống.

Vậy mà cuộc sống làm dâu của chị nào có êm đềm được lâu.

Một ngày kia, má mình xui em gái ở bên này nói với nhà chồng mình chuyện mình từng làm ở quán bia…

Chỉ thế thôi, mọi thứ đã thay đổi hoàn toàn.

Tin vào những lời xuyên tạc về công việc con dâu đã từng làm trong quá khứ, nhà chồng bắt đầu nhìn chị với con mắt khác. Đặc biệt là mẹ chồng và em chồng, họ bắt đầu không thích chị, và rồi xa lánh chị, bắt bẻ chị mọi điều. Thậm chí khi hai đứa con của chị bắt đầu biết nói, biết nghe theo người lớn, thì bà nội đã dạy cho chúng cách phân biệt giữa người Đài Loan và Việt Nam, xúi chúng gọi chị bằng tên chứ không bằng mẹ thiêng liêng như bao đứa trẻ khác cần làm…

Chẳng biết từ lúc nào, các con mình không còn gần mình nữa, bọn nó cũng không thường xuyên gọi mình là mẹ nữa…

Tiếng khóc của người mẹ trẻ bật ra trong điện thoại khi nhắc đến những đứa con yêu. Tôi thấy lòng xót xa…

– Thế còn chồng chị thì sao?

Đó là điều mà tôi quan tâm. Vì sẽ là bất công nếu tất cả quay lưng lại với chị, đặc biệt là người đàn ông đã bất chấp mọi thứ để cưới chị về làm vợ.

May mắn là chồng mình hiểu mình, anh tin mình chứ không tin vào lời má và chị em của mình…Nhưng mẹ chồng và em chồng luôn gây áp lực cho anh ấy, muốn anh ấy xa mình ra…

Tôi thấy nhẹ nhõm hơn vì cái điều mà tôi lo nhất đã không xảy ra, tất nhiên, nó cũng thật đỗi mong manh. Dù sao, ít nhất vẫn còn một người, và là người quan trọng nhất ở bên chị.

Mình chỉ muốn được chia sẻ để thấy nhẹ nhàng hơn, vì mình đã chịu đựng suốt bao nhiêu năm qua, mình cảm thấy không tiếp tục được nữa…

Chị biết đến Báo Bốn Phương trong một lần tình cờ, làm cô dâu 12 năm nên chị đọc tiếng Trung tốt hơn tiếng Việt. Trước những mảnh đời bất hạnh của đồng hương, chị cũng muốn được góp vào đó một mảnh của riêng mình, để được nhận sự sẻ chia và an ủi.

Mẹ là tốt nhất ở trên đời…

Câu hát nổi tiếng ấy bỗng văng vẳng bên tai tôi, như một lời nhắc nhở về hai chữ “tình mẹ” cao cả.

Câu hát này có đúng với một người bị mẹ đẻ ruồng bỏ như chị?

Còn có ai như chị, bị chính những người ruột thịt nhục mạ và làm hại?

Mình không thể hiểu, rốt cuộc mẹ là mẹ đẻ hay mẹ ghẻ của mình???

Lại câu hỏi ám ảnh ấy, kết thúc cuộc đối thoại giữa chúng tôi. Tôi chỉ biết lắng nghe, không thể trả lời cho chị.

Tạm biệt chị, tôi gác máy. Thấy lòng nặng trĩu.

Việc duy nhất mà tôi có thể làm cho chị, đó là viết ra câu chuyện này để bạn đọc cùng chia sẻ. Đơn giản vậy thôi, nhưng đó là niềm mong mỏi suốt mười mấy năm sống trên đất Đài của cô dâu người Việt đáng thương này…

在四方報的一個平凡的晚上,我在翻譯稿子。

很多稿子都是作者的人生故事,<我的人生故事>、<我的心事>等等標題常常重複,故事內容也都似乎大同小異。大部分是越南姐妹們有著貧困的童年,長大後嫁給那些粗魯、愛喝酒、愛賭博、而且外遇的男人,或者嫁給台灣人,可是在精神和語言方面沒有共同點,只得默默承受著漫長的痛苦。這些稿子,短的5張紙可以說完,長的話則可以多達20張,甚至有人寄來一本厚厚的日記。總之,那些悲傷的故事總讓人心酸難過。

也許是因為數量過多,而且內容和形式有難免重複,使得我和其他編輯似乎已經麻木了。

沉悶的我,突然聽到桌上的電話響鈴。

「喂!您好!」

「喂!請問是越南四方報嗎?」

「是!您好!」

「請問!你可不可以幫我寫一篇關於我人生的故事?」

這位讀者的要求讓我驚訝。她是南越人,聲音彷彿帶著快要哭泣的哽咽。

「你可以自己寫然後寄來我們這邊,如果內容適合,我們會幫你翻譯。」

我不好意思地拒絕她。

「可是我不知道怎麼寫,請你幫我寫好嗎?」

我十分尷尬:

「還是你叫朋友幫你寫,然後寄給我們也可以啊!因為我們從沒幫讀者寫故事!請諒解!」

電話筒裡的她突然沉默了幾秒,然後回答:

「我沒有朋友!我…我不會寫字…」

說這句話的時候,她的聲音變得嘶啞。我訝異萬分,突然心軟了下來。我當然可以懷疑,但是她承認不會寫越文字之前那沉默的那幾秒,我就相信了,於是我安靜地聽著她的人生故事。

幾十年以來,我總是自問,我到底是母親的親生女兒,還是她在外面撿到的孤兒?

故事從這個心酸的疑問句開始,讓我心中產生強烈的好奇……

她生長於越南同奈省,是家庭7個姐妹中的第4個女孩。8歲那年,父親過世,從此,她再也沒有機會帶著書包和朋友們一同去上課了。童年和青少年時代,她終日活在母親的打罵中。母親總是兇狠地罵她、打她。其他姐妹們都可以好好讀書,只有她從小一個人承受委屈。

母親很疼姐妹他們,可是常常打我、罵我,我真的不懂為什麼這樣…

她的聲音又氣又恨。我想像著她8歲的模樣。

衝動的青春,因為無法再接受家庭中對自己的厭倦與拋棄,她決定走出家門。每錢、沒家的她到處流浪。於是,就如命運安排,她走進一家賣啤酒店做服務生。

我賣啤酒,陪客人聊天,但不是賣身。我賺的錢都供妹妹們讀書,然而沒有人了解我的工作……

一段時間後,她回到家,以為再也不會受到母親和姐妹們的欺負了。沒想到,仍得繼續活在黑暗的日子裡,因為天天都要聽家人的咒罵和嘲笑。他們都說她因為做妓女才能賺到錢,不把她當成家庭成員看待。到了結婚年齡,母親幫其他姐妹們嫁出家門,尤其是三姐嫁給了一給台灣男人,然而她卻被關在家裡,不能出去尋找自己的幸福。

於是,她再次逃出「地獄」、到了西貢,瞞著家人嫁給一個台灣人。同時,在家的五妹也跟台灣人結了婚。

我們姐妹倆同一天結婚,然而每次帶著老公回去看望家人時,母親只招待五妹夫妻倆,卻不肯看我們一眼,也不讓我們一起吃飯、過夜。母親一直大聲咒罵、把我們趕走。她這樣的對待我老公,讓我很沮喪。

當初走進夫家的時候,她覺得自己好像已從不幸家庭中找到解脫的路口,因為夫家每個人都很友善,對她很好。而在越南的親人卻不停地催她寄錢回去,收到錢就沒問題,可是沒有收到的話卻兇狠地責罵她。她打電話回去問候都沒有人肯接,除非她電話通知寄錢…

我在台灣當新娘,天天都好想念越南,但是每次回去,母親就像以前一樣又找藉口打我、罵我。我想家但不敢回家……

儘管姐姐和妹妹也嫁給台灣人,然而越南家裡的經濟卻都壓在她的肩上。她辛苦賺錢,一部分寄給在台灣的姐姐、妹妹,一部份寄給越南親人,然而她從來沒得到家人任何一句溫柔親切的話語。

母親和姐妹們給她帶來無比的委屈和難受,但是幸運的是她在夫家找到安慰。生下一男一女,孩子們是她最大的安慰,讓她在生活中找到樂觀。

然而,這位媳婦在他鄉的幸福生活卻如此短暫…

某一天,我母親叫五妹告訴我老公家人,說我以前在啤酒店的工作……

就這樣,改變了一切。

老公家人相信了傳言,開始用另一種眼光來對待她。特別是婆婆,她開始不喜歡她、躲開她、事事挑剔她。甚至當她的兩個孩子開始會說話、會學大人講話的時候,奶奶就叫他們如何區別台灣人和越南人的異同,而且教他們直接叫她的名字,而不是「媽媽」這個高貴的稱呼。

不知何時,我的孩子們就不跟我玩了,她們也不常叫我媽媽了……

當談到親愛的孩子們,這位年輕母親的哭聲從電話中衝出來,讓我心痛。

「那你的老公呢?」

這的確是我最擔心的問題。如果所有人都躲開她、拋棄她,這樣真的不公平,尤其是那個當初不顧一切娶她成妻的台灣男人。

還好老公很了解我而不相信我母親和妹妹說的話。可是,婆婆她總是給他壓力,要他離開我…

我心中鬆了一口氣。至少最重要的人還站在她那邊,保護她、支持她。

我只渴望能夠分享分享,讓心情輕鬆下來,因為我已承受了幾十年了,總覺得無法繼續撐下去…

偶然間,她看到四方報,做了12年的台灣媳婦,她的中文閱讀比越南文好。看到同胞們不幸的人生故事,她也想要分享自己的故事,這樣可以受到鼓勵與安慰。

世上只有媽媽好…

那經典的曲子突然在我耳邊流盪,彷彿提醒我聯想到所謂「母愛」那個高尚的詞語。

那她呢?這句歌詞是否符合她這樣一個被母親拋棄的女孩?

我不能明白,她到底是不是我的母親???

又是那個心酸的問句結束了我們的對話。當然,我無法回答她。

我掛上電話。覺得心裡好沉重。

我唯一能幫她做的事,就是寫下這個故事讓讀者分享。這麼簡單,但這正是這位可憐新娘在台灣十幾年來的渴望和等待…

Bài: Hiểu Lê

文╱曉黎

Ghi từ câu chuyện của chị Hồng Lan, 0928-486536