Phía trước là bầu trời… 幸福的天空

Quá khứ là con đường mà ai cũng phải đi qua mới có thể đến được hiện tại và tương lai. Quá khứ không thể chôn vui mà cũng không thể quên hay xóa nó đi trong khối óc và trái tim. Nó chỉ có thể được ta ru ngủ, một giấc ngủ ngắn, dài hoặc có thể được cất đâu đó trong một ngăn của trái tim, để khi đến với thành công, ta sẽ đánh thức nó, đem nó ra mà ngẫm nghĩ, nhìn lại những gì đã qua để thèm một lần được nhớ, được đau và nhỏ lệ…

10 năm trước…
十年前
Hơn mười năm về trước, tôi còn ở một vùng quê nằm ở cuối huyện Thủy Nguyên giáp vùng đất mỏ Quảng Ninh, bên cạnh một dòng sông đã từng có một thời oanh liệt. Những năm ấy, làng xã tôi còn nghèo, hộ nghèo đếm không hết. Những nhà khá giả thì chỉ đếm trên đầu ngón tay. Tôi có ba anh em, bố tôi là Đảng viên làm ở xã, còn mẹ tôi quanh năm chăn nuôi cầy cấy để chăm nom cho ba anh em tôi được no ấm. Thế nhưng, đôi khi cũng không đủ ăn đủ mặc. Tôi là cô con gái duy nhất trong nhà, lại gầy còm nên mẹ thương tôi lắm. Nhìn cảnh các chị họ, ai cũng có quần áo đẹp, dép mới, còn tôi quanh năm chỉ mặc quần áo thừa của họ, mẹ thương tôi mà không biết phải làm sao…
Ngày ấy, tuy còn nhỏ nhưng tôi cũng rất thông minh. Tôi sớm hiểu hoàn cảnh của gia đình nên không đòi hỏi hay so sánh với bất cứ ai, bởi tôi hiểu rằng cha mẹ đã làm tất cả vì chúng tôi.
Năm tháng qua đi, chúng tôi khôn lớn. Tôi đã trưởng thành, là một cô gái 16 trăng tròn mộng mơ và hồn nhiên. Nhưng gia cảnh thì không có gì khá lên, trước đã thiếu thốn nay còn khó khăn hơn. Sau mấy lần bế tôi vào viện, mẹ đã khốn đốn chạy vay hết nơi nọ đến nơi kia, rồi cả những món vay lãi khổng lồ để lấy tiền cứu chữa cho cha tôi. Cả gia đình chỉ nhờ vào đôi vai gầy của mẹ, anh em tôi lại đang tuổi ăn tuổi học, gánh nặng của mẹ càng nặng thêm. Nhìn những mệt nhọc, đắng cay mà mẹ đã đi qua, trong đầu tôi chỉ có ý nghĩ: làm gì để giúp gia đình, giúp cho giấc mơ của anh em tôi không bị dang dở…
Chín năm trên ghế nhà trường, dù không đạt học sinh giỏi nhưng tôi luôn là học sinh tiên tiến. Nhưng mới bước vào cổng trường cấp III được vài ngày thì phải chia tay với bao nỗi xót xa. Tôi òa khóc bởi ước mơ đã tan vỡ. Nhặt cánh phượng ép vào trang vở làm kỷ niệm, tôi giã từ đời học sinh đầy nuối tiếc. Tôi vẫn tươi cười đầy tự tin nói với mẹ, anh, em tôi rằng phận gái học lắm cũng chẳng để làm gì. Lớn lên rồi lấy chồng là xong! Tôi thấy mắt mẹ đỏ hoe, còn tôi thì cổ họng nghẹn đắng cố kìm nén không để nước mắt tuôn rơi.
16 tuổi, cách suy nghĩ của tôi như một bà cụ. Nhiều người nói, con gái già dặn quá, cứng rắn quá sẽ khổ mà thôi. Tôi chỉ mỉm cười…Tôi bắt đầu đi làm thuê. Công việc đầu tiên của tôi là đi bán hàng ăn và quần áo cho chú họ tôi ngoài Cẩm Phả, vùng đất mà tôi thường đứng bên này sông nhìn sang và tự hỏi, ở bên đó có khác gì so với bên này?
Lần đầu tiên xa nhà, tôi sợ lắm, nhưng cứ nghĩ về mẹ, về gia đình đang cần sự giúp đỡ của tôi thì tôi lại vững tâm mà bước tiếp.
Công việc của tôi phải dậy từ 5 giờ sáng dọn hàng ăn, đến 12h trưa thì xuống hàng quần áo, 10h tối thì đi ngủ, nhưng tiền lương chẳng được là bao, quá ít so với công sức tôi bỏ ra. Đươc mấy tháng thì bố tôi gọi về để tìm việc gần nhà. Vậy là phải tạm biệt vùng đất Mỏ thân yêu với bao người bạn mới và những con đường trải đầy hoa bằng lăng tím với những cáng diệp vàng óng. Tôi trở về với thành phố rực trời hoa phượng đỏ. Tôi bắt đầu đi làm giày da ở ngoài thành phố, công việc vất vả nhưng tiền lương có cao hơn.
Hai năm nữa lại trôi qua, tôi vẫn bám lấy cái nghề giày da không có tương lai. Con gái ít học, biết làm gì để thay đổi số phận? Tôi đành phó mặc cho ông trời sắp đặt chuyện tương lai.

Tình đầu nông nổi…
初戀痛苦
Mười Tám tuổi, cái tuổi của những mối tình đầu hồn nhiên và trong trắng. Tôi quen anh trong buổi họp mặt bạn bè ở quán nước gần nhà. Tôi và anh cùng làng, cùng xóm, anh hơn tôi ba tuổi, nhưng rất ít khi gặp nhau. Nếu có gặp nhau ngoài đường thì không ai để ý đến ai. Cho đến khi tôi trở thành cô bé 18 tuổi hồn nhiên có mái tóc dài tết hai bên, thì anh mới bắt đầu để ý và thầm yêu tôi.
Tôi đón nhận tình anh không so đo, toan tính. Tôi dành trọn tình tôi cho anh với hi vọng tương lai chúng tôi sẽ đến được bến bờ hạnh phúc. Anh cũng vậy, anh yêu và quan tâm tôi, động viên tôi để tôi bớt đi cái mặc cảm mình là người ít học.
Tình yêu của chúng tôi nảy nở, như những nụ hoa mùa xuân đầy sức sống và thơ mộng. Tình yêu của chúng tôi là những buổi ngắm trăng soi trên dòng sông êm ả, là những bông cỏ may trên thảm cỏ anh hái tặng tôi. Anh thường nói với tôi, hoa anh tặng tôi là loại hoa độc nhất mà không ai khác có được, anh muốn anh là người duy nhất.
Nhưng tình yêu của chúng tôi chưa kịp kết trái thì đã bị gia đình anh ngăn cấm. Anh là con một, lại là nhà có của ăn của để, còn tôi không công ăn việc làm tử tế, học hành chẳng đến đâu, không môn đăng hộ đối. Lại vì tuổi chúng tôi không hợp nhau, tôi tuổi Hợi còn anh tuổi Thân, “Dần, Thân, Tị, Hợi” tứ hành xung, và còn rất nhiều lí do không tên khác. Mẹ anh muốn tìm cho anh một người vợ hiền ngoan, một cô con dâu hiếu thảo, công ăn việc làm tử tế, gia giáo, hộ đối môn đăng.
Tình yêu của chúng tôi bắt đầu có những bão giông, tôi như con tàu mất lái giữa đại dương mênh mông sóng giữ. Tình yêu anh dành cho tôi không đủ mạnh để vượt qua mọi khó khăn, còn tôi cứ níu kéo để rồi sau hơn bốn năm yêu anh, cái tôi nhận được là hàng trăm nỗi đau và nhiều ngang trái.
Tôi ra khỏi trái tim anh hời hợt, anh rời xa tôi lặng lẽ. Lời chia tay nhẹ nhàng, câu giã từ êm dịu. Luẩn quẩn trong mối tình lắm sợi tơ vò, tôi đứng bên lề nhìn anh say sưa với tình yêu mới. Trái tim tôi giá băng, đôi mắt tôi vô hồn, có lẽ bởi quá đau nên cái nỗi đau như không còn ngự trị.
Lang thang trên lối mòn kỷ niệm, một mình thẫn thờ nhìn dòng sông trăng. Cảnh vật còn đây mà người thì thiết một. Hái bông cỏ may, tôi bật cười chua xót, loài hoa dại mọc ven đường không hương không sắc ấy, hỏi rằng có ai muốn nâng niu? Trả lại anh tất cả những lời hứa ái ân ngọt ngào, gửi lại cho anh dòng sông trăng đầy thơ mộng, trả lại anh sự tự do của từng lời hứa, nụ cười và ánh mắt để anh thênh thang trên lối tìm hạnh phúc mới. Tôi giữ lại cho mình hương vị của mối tình đầu, đã từng yêu và từng đau…
Tôi nhắm mắt đưa chân trên con đường thay đổi số phận, đánh đổi hạnh phúc để lấy những thứ mà không phải làm từ mồ hôi nước mắt. Nhưng những gì dễ dàng đến rồi cũng dễ dàng đi khi tôi thảm hại nhận ra hạnh phúc không thể đánh đổi bằng tiền. Trái tim tôi chết dần theo từng giây phút, hoài niệm những nhớ thương khao khát một vòng tay ấm từ bờ vai vững chắc, xuất phát từ con tim. Tôi bỏ lại sau lưng cả một tòa lâu đài vàng ngọc, dù biết rằng trước mắt là một bầu trời mờ mịt giông tố, dưới chân là cả biển chông gai sắc nhọn.
Tôi nhớ đến anh, trở về lang thang tìm anh trên mọi con đường, để được anh ban cho chút tình cảm, để được anh an ủi động viên như ngày đầu tiên anh đến bên tôi. Và rồi anh đến, nhưng đến để ngửi nốt mùi hương còn xót lại trên bông hoa héo úa, anh đến để vặt nốt cánh hoa trên bông hoa sắp tàn, Anh mang đến cho tôi cái hạnh phúc ảo tưởng, sự cao thượng nhầm lẫn rồi anh lạnh lùng ra đi. Anh vô tình đến tàn nhẫn. Giá như anh ở bên tôi thêm một chút nữa thôi, giá như anh cùng tôi đi thêm một đoạn đường nữa thôi thì tôi sẽ biết ơn anh lắm, rồi tôi sẽ tự rời xa anh, xa mãi mãi. Nhưng anh sợ tiếng đời cười chê, sợ tôi níu kéo, sợ rất nhiều…Anh yếu hèn trong tình yêu, anh nhu nhược trong cách sống. Tôi không trách anh, chỉ trách tôi ngu ngơ để rồi đem tình yêu trao nhầm chỗ. Tôi chỉ biết bật cười trước định mệnh. Bởi cứ theo tiếng gọi của trái tim mà tôi đã quên đi mình còn có những người thân, còn có mẹ đêm đêm mong chờ, còn có anh em là chỗ dựa. Mẹ nói với tôi: “Trong đời có mấy ai không đôi ba lần vấp ngã”. Anh trai tôi nói: “Lấy quá khứ làm cung, lấy nỗi đau làm mũi tên sắc nhọn để thoát khỏi bóng tối!”
Như lời anh, tôi lấy hết những nỗi đau trong trái tim ra để mài dần, mài dần thành một mũi tên. Mũi tên hình thành từ quá khứ…

Ngã rẽ cuộc đời…
人生轉折
Hơn hai năm sau, xuất khẩu lao động như một chiến dịch quét giặc đói trong thành phố tôi. Tôi cũng tham gia khi biết đó sẽ là mồ hôi, nước mắt của chính mình. Chỉ nửa tháng sau khi nhập học, tôi đã có tên trong danh sách bay ngày 16 trăng tròn với danh phận làm Ô Sin, một công việc sẽ là rất vất vả và tủi nhục. Tôi rời quê hương với lời hứa thành công, hành trang mang theo là vốn tiếng Trung sẵn có và mũi tên đã được mài nhọn từ hai năm qua.
Đài Loan trong đêm long lanh như những viên pha lê nhỏ được xếp một cách khéo léo. Xuống sân bay, tôi hiên ngang bước đi không chút sợ sệt, bởi tôi biết lối đi ấy là con đường để giải thoát cho chính mình.
Xuất hiện trước mắt tôi là hai người thanh niên miệng bỏm bẻm nhai trầu đỏ chót, họ đến đón chúng tôi – những người lao động. Môi giới đưa tôi và những người khác xuống tầng hầm của một bệnh viện thuộc huyện Đài Bắc. Tầng hầm toàn là những ống dẫn nước thải, máy móc và những đống chăn đã xếp ở đó từ khi nào không biết. Họ phát cho chúng tôi mỗi người một hộp cơm và nói: “Ăn xong thì ngủ ở đây! Sáng mai khám bệnh sớm!”
Họ đối xử với chúng tôi như thể một căn bệnh dịch cần được cách ly. Nhìn gầm cầu thang và mấy tấm chăn mà tôi rùng mình không ăn nổi cơm, chỉ thầm nghĩ: lịch sự của người Đài Loan chỉ có từng này thôi sao? Đó là đêm đầu tiên trên đất khách, cái đêm mà tôi không thể quên trong đời…
Môi giới đưa tôi đi qua nhiều con đường, cuối cùng cũng về đến nhà chủ. Vừa bước chân vào nhà, tôi đã phải bắt tay vào việc luôn đến tối. Công việc của tôi là cả cái nhà ba tầng vừa to vừa rộng, và một cửa hàng bán thịt lợn kiêm nấu đồ ăn để con nhà chủ mang ra chợ bán. Ngày ấy, nơi tôi ở còn ít người lao động và cô dâu nên những tháng ngày đầu tiên với tôi thật kinh khủng. Suốt ngày, từ lờ mờ sáng đến chiều tối thì tôi mới hết công việc ở cửa hàng. Về tới nhà lại có một đống rác rưởi cần dọn dẹp. Từ 50kg tôi tụt xuống còn 42kg, người tôi chỉ còn mỗi da bọc xương, trông thật thảm hại. Thế mà họ vẫn nói tôi sướng cơ đấy, họ nói: mất tiền thuê mày thì mày phải làm cho bõ, càng làm nhiều thì càng tốt. Họ quên mất rằng chúng ta đều là những con người có máu thịt và nước mắt.
Nhiều khi tôi không còn đủ sức để tiếp tục cuộc hành trình trên con đường thay đổi số phận. Tôi quá mệt mỏi giữa một đống công việc mà đáng ra phải mấy sức người mới làm xuể. Mệt thì đành căn răng mà chịu, rồi cũng sẽ qua. Nhưng lòng tự trọng khi bị người ta khinh bỉ thì khó có thể vượt qua nó mà coi như câm điếc. Cũng vì quá mệt mỏi, quyền con người bị họ cướp đoạt một cách trắng trợn, tôi vùng dậy dùng hết lý lẽ và sự hiểu biết của mình để chứng minh cho chủ của tôi thấy rằng họ còn ác hơn cả loài cầm thú, mặc dù tôi biết có khả năng ngày mai, sau những câu nói của tôi, họ sẽ cho tôi được tự do xách va ly về nước.
Nhưng may thay, gia đình chủ tôi không phải ai cũng giống ai, nên họ xin lỗi và làm lành với tôi. Kể từ đó, họ cũng bớt đi cái tính khinh người và giảm bớt việc làm cho tôi. Mấy tháng sau, họ mời một người nữa đến làm, bởi có lẽ họ nhìn cái thân hình của tôi chẳng còn thịt để mà sút cân đi nữa. Vì tôi thông minh, nhanh nhẹn nên họ sợ tôi bỏ về nước không dễ tìm được người biết nấu những món ăn Đài Loan như tôi.
Và cứ thế, thời gian tiếp tục trôi, tôi vẫn cứ đấu tranh khi tôi thấy bất công, không chỉ cho tôi mà cho cả người đến sau tôi, và còn sau, sau nữa…
Hết hạn hợp đồng, tôi tạm biệt thành phố Đảo để trở về với Việt Nam yêu dấu. Tôi trở về trong chiến thắng huy hoàng. Mũi tên được mài từ quá khứ đã được bắn xuyên qua  màn đêm, vượt qua bão giông để đến với chân trời mới đầy sức sống với những tia nắng ban mai của một ngày mới…
Trở về quê hương, tôi vẫn ôm ấp trong tim những kỷ niệm của mình khi còn trên đất Đảo. Những kỷ niệm dù vui dù buồn, và cả những con người mà tôi không thể quên trong đó có anh, một người trai trên miền đất hứa.

Mối tình Đài – Việt…
台越深情
Tình đầu không phải là tình cuối khi mà ta biết mở rộng cửa trái tim để đón nhận tình yêu mới…
Tôi và anh quen nhau khi tôi sang Đài Loan 5 tháng, anh là người giao hàng cho nhà chủ của tôi. Sau khi quen được gần một năm, tôi mới đón nhận tình cảm của anh. Tôi và anh không có nhiều những giây phút bên nhau để ngắm sao trời hay nắm tay nhau đi dạo trên con đường thơ mộng. Tình yêu của chúng tôi mộc mạc và chung thủy, trái tim tôi và anh cùng chung nhịp đập, cùng chung một chí hướng, và hoàn cảnh cũng giống nhau. Anh đã từng lập gia đình và thất bại trong hôn nhân. Sau khi ly hôn, anh nuôi cô con gái lớn và chỉ mong sau này sẽ có người chấp nhận tình yêu của anh và thương yêu con anh.
Mấy tháng sau, anh trở về tìm tôi. Vậy là anh đã giữ lời hứa, một lời hứa với tôi quan trọng biết nhường nào. Anh về bên tôi sưởi ấm trái tim vốn đã từng băng giá, anh dành trọn tình yêu còn lại cho tôi, chân tình và nồng cháy. Bên anh, tôi như một cô em gái bé nhỏ cần được chở che. Tôi đưa anh đi thăm quê hương tôi đồng lúa hạt trĩu bông, những nhà máy, công xưởng đang mọc lên san sát, những buổi chợ quê thanh đạm nhưng đầy ắp tiếng cười và ấm áp tình thương. Anh nói với tôi, anh yêu Việt Nam, yêu những con người dãi nắng dầm mưa nhưng trên môi rộn rã tiếng cười, yêu những bữa cơm giản dị nhưng ấm áp tình người. Và anh yêu tôi, cô gái Việt Nam đầy nhiệt huyết…
Rồi ngày đính hôn của tôi cũng đã đến, trong tà áo dài màu trắng với mái tóc dài đen mượt mà của một cô gái Việt Nam truyền thống mà giản dị, tôi đến bên đời anh và thầm ước chúng tôi sẽ mãi mãi hạnh phúc, bình yên. Sau hai lần phỏng vấn tại Hà Nội, không hiểu lí do vì sao, họ đều không cho chúng tôi thông qua. Chỉ đến khi tôi bỏ tiền nhờ môi giới thì đến lần thứ ba họ mới cho chúng tôi nhận giấy kết hôn. Hơn một năm trôi qua, thủ tục kết hôn của chúng tôi mới hoàn tất. Anh cứ chạy xuôi chạy ngược, để chờ đợi một ngày chúng tôi được đoàn tụ và thực sự sống cùng nhau.

Bên lề hạnh phúc
幸福之外
Chuyến bay hạ cánh xuống Đài Bắc, tôi thở phào nhẹ nhõm. Sóng gió đã trôi qua, nhường lại cho những ngày bình minh đang tới. Tôi về nhà chồng để làm dâu hiền vợ thảo. Những ngày đầu tiên bỡ ngỡ với phong tục tập quán của người Đài Loan, chồng tôi luôn động viên và an ủi. Anh là bờ vai vững chắc để tôi dựa môi khi thấy buồn và nhớ nhà. Tôi thầm hứa sẽ làm hết mình để bảo vệ hạnh phúc và tình yêu của mình…
Thời gian túc tắc qua đi, chưa được bao lâu thì giông tố lại kéo đến tìm tôi. Chồng tôi vẫn vậy, anh rất yêu thương tôi, nhưng cách dạy con của anh và cha mẹ chồng thì tôi không thể chấp nhận và làm theo anh được.
Vì quá yêu thương và cũng muốn bù đắp tình cảm cho con gái riêng nên anh chiều chuộng nó như đứa trẻ mới lên ba, trong khi Hương Nghi đã học lớp Ba. Đáng ra, nên để cho con dần dần học cách tự lập, tự chăm sóc cho bản thân thì nhà chồng tôi lại đáp ứng mọi nhu cầu của cháu. Khi học lớp 4 rồi mà con gái không động tay vào bất cứ một việc gì, dù chỉ là việc cá nhân. Cháu bày tới đâu, ông bà dọn tới đó, từ sách vở, cặp bút hoặc đánh răng cũng phải giục mới làm. Con cần gì không được thì vào giường khóc thút thít thế là được đáp ứng luôn.
Tôi không tán đồng với cách dạy con của nhà chồng và cũng đã góp ý với anh để sau này khi con bước chân ra xã hội sẽ bảo vệ được chính mình, không nên bù đắp tình cảm bằng cách nuông chiều quá mức. Đó sẽ là lối đi sai lệch, sẽ hại con để rồi vô tình hình thành thói quen kiêu căng ở con.
Tôi không bao giờ coi thường con riêng của chồng hoặc phân biệt con anh, con tôi, nhưng tôi không đáp ứng những nhu cầu không cần thiết của cháu. Tôi bù đắp tình cảm của một người mẹ bằng cách dạy bảo, chăm lo và động viên chứ không phải làm bất cứ việc gì con muốn. Nhưng chồng tôi không hiểu cho tôi điều đó, anh trách tôi không thương con chồng, không chịu hiểu nó là vì tôi không đẻ ra nó nên không xót, không thương. Những câu nói của chồng như dằm cắm vào tim tôi khiến tôi bỗng cảm thấy lạc lõng trong chính ngôi nhà của mình. Anh quá thương con nên ích kỷ cả trong tình cảm với tôi. Anh muốn tôi phải đáp ứng những gì con bé muốn, muốn tôi phải dành hết tình yêu thương cho con anh. Và anh cũng đã quên chúng tôi còn có một đứa con mới hơn một năm tuổi cũng cần được chăm sóc, quan tâm.
Tôi không trách anh, bởi trong mắt gia đình anh thì con gái lớn rất đáng thương vì không có mẹ. Nhưng anh không biết rằng, trên đời này còn rất nhiều, rất nhiều những đứa trẻ còn đáng thương hơn con anh tới trăm vạn lần.

Phía trước là bầu trời…
幸福的天空
Giấu nước mắt chảy ngược vào trong tim, tôi hi vọng sẽ có một ngày anh hiểu tôi, sẽ có một ngày cách dạy con của tôi được anh nhìn nhận. Bản thân tôi, trong vai trò là mẹ kế, tôi đã tìm mọi cách để lấp đi cái chỗ trống trong lòng con trẻ, dù tôi biết rằng tôi có làm bao nhiêu cũng không thể thay đổi sự thật rằng tôi chỉ là mẹ hai. Nhiều đêm, tôi ôm con nhỏ vào lòng mà nước mắt của nỗi thất vọng rơi ướt gối. Lẽ nào tôi phải đi trái với lương tâm, lẽ nào tôi phải đóng một vai diễn như đang trên sân khấu. Nhưng đây là gia đình của tôi, là hạnh phúc thực sự chứ đâu phải là một vở kịch cho hàng vạn người xem. Và tôi là chính tôi và hôn nhân của tôi cũng không phải là vở kịch.
Âm thầm chịu đựng những lời trách móc ra vào của gia đình nhà chồng. Tôi chỉ ước một ngày nào đó, chồng tôi sẽ hiểu khi mình thực sự dùng chính tình yêu thương và lòng chân tình cho mọi người. Thời gian trôi qua thật nặng nề, chồng tôi đôi khi giận dỗi bỏ đi sang nhà riêng của bố mẹ chồng ở đến mấy ngày không về, để lại hai mẹ con đơn lẻ trong căn nhà rộng lớn. Nhiều đêm chờ cho con nhỏ ngủ say, tôi mở cửa sổ cho gió ùa vào mặt, muốn hét lên thật to câu hỏi: “Ông trời ơi! Con biết phải làm sao cho vẹn cả đôi đường?…” Lẽ nào tôi lại một lần nữa thất bại trong tình yêu?
Giữa xứ người, tôi lấy hai dòng nước mắt làm bạn, lấy con nhỏ làm niềm vui. Tôi âm thầm đợi thời gian trôi qua bằng cách dậy con của chính mình để cho chồng tôi. Và rồi ông trời đã thật lòng thương tôi khi cô con gái nhỏ của tôi mới gần bốn tuổi mà nó đã biết làm những việc mà chị nó mười hai tuổi cũng phải học tập. Chồng tôi đã nhận ra khi thấy con gái bé nhỏ thông minh và thật giỏi dang.
Khi nhìn lại chị của nó càng lớn càng ỉ lại và không biết lo cho chính mình. Lúc này, chồng tôi mới hiểu rằng thương con không chỉ đáp ứng những gì con muốn mà còn phải kèm theo dạy bảo. Sau mấy năm nhẫn nhục, tôi đã có hạnh phúc thực sự của mình. Gia đình tôi giờ đây càng ngày càng vui vẻ, chồng tôi ngày càng yêu vợ thương con, cô con gái lớn cũng đã thay đổi nhiều còn cha mẹ chồng thì vẫn hơi khó tính với tôi như xưa. Nhưng tôi không nản lòng vì thời gian sẽ là liều thuốc duy nhất giúp cho con người hiểu được lòng nhau.
Tôi chắp tay cầu nguyện đến nữ thần tình yêu, xin người hãy ban cho tôi một tình yêu bình dị. Chồng tôi đến bên ôm vợ và khẽ thì thầm: “Cám ơn ông trời đã mang em đến cho anh!”. Chỉ một lời nói ngắn ngủi ấy đã xóa nhòa đi cả một quãng thời gian dài mà tôi phải khổ đau chờ đợi.
Giông tố đã qua đi, phía trước là bầu trời, bầu trời của tình yêu và hạnh phúc…

Phía trước là bầu trời…
幸福的天空

「過去」,是一條每個人都要走過的路,通向現在與未來。「過去」,無法在我們的心中被磨滅,也不能忘卻。我們只能輕輕地讓它睡眠,藏在心底,等到某個時刻,我們叫醒它,重新思考,回望曾經走過的路,然後懷念、疼痛、流淚……

10 năm trước…
十年前
十年前的我住在廣寧省,靠近一條歷史聞名的河。那些年,我們小村還很窮,有著數不清的貧戶,有錢人屈指可數。我們家有三個兄妹,父親是黨員,在社委工作,母親整年早出晚歸、與田作伴,照顧我們能吃飽穿暖。我是唯一的女兒,又長得瘦小,所以更加得到母親疼愛。看表妹表姊他們誰都有好看的衣服和鞋子,而我天天穿著母親剩下的衣物,她心疼我,但也無可奈何。
當年的我還小,但很聰明,已經能體會家裡的處境,因此從不要求什麼、也不跟人家比較,我明白父母已經為我們盡力了。

坎坷的童年,讓我在16歲的時候,想法已經和老年人一般。大家說,過於成熟的女孩子很難得到幸福的。我聽了只微微笑。我開始去打工,第一份工作是幫舅舅看飯館以及賣衣服。
第一次離開家,我很害怕,但每次想起母親、想起在等待我的家人,我就有了力量繼續往前走。
我每天都5點起床整理飯館,中午12點到服裝店做生意,晚上10點睡覺,這麼辛苦的工作,薪水卻沒多少。做了幾個月,我父親叫我回來在家附近找工作。於是我離開了那個地方,離開那些新朋友與曾經滿是紫色小花的路。我回歸鳳凰花開的城市,在這裡做皮鞋,工作很累但收入比較好。
又過了兩年,我仍做著這份看不見前途的工作。學歷不高的女孩要怎麼改變命運呢?我只好把未來託付給老天爺。

Tình đầu nông nổi…
初戀痛苦
18歲是天真浪漫、純真初戀的年紀。我和他在一次朋友聚會認識。我們都住在小村裡,他大我3歲,但是很少碰面。到我成為18歲的長髮少女,他才開始偷偷地注意到我。
我猶豫地接受了他的感情,懷著希望,將來能夠幸福在一起。他也和我一樣,愛著我、關心我、鼓勵我,減少了我心中的自卑。
我們的愛,如同那些躺在河邊望著玲瓏月亮的夜晚、他在綠色草原上為我摘來的野花一般,充滿春天的生氣與詩意。他常跟我說,他送我的花,是獨一無二的花,沒有任何人能夠擁有,他希望成為我的唯一。
然而,這份愛還沒開花結果,就遭到他的家人反對。他是獨子,家境好,而我沒有一份穩定工作,學業也不如人,雙方門不登戶不對。他們提出我們年齡不合等等沒來由的藉口。他媽媽想幫他找一位工作穩定、家教好、條件符合的賢妻良母。
我們的感情遭逢風雨,我就如大海狂浪中失去方向的小船。他對我的愛不足以克服困難,而我只能努力地挽救。談了4年的戀愛,我所得到的是成千上萬的疼痛與偏見。
我就這樣地走出他的心房,他也輕輕地離開了我。輕鬆地說分手,平靜地說再見。但實際上,我仍眷戀在這份感情裡,卻只能站一旁,看著他沉醉於新歡。
我閉上眼睛,在改變命運的小徑上邁步。我的心隨著過去的每分每秒而死去,懷念那溫暖的依靠。想著他,我到處尋找他的身影,只要找回他的一點愛憐也好,一點鼓勵也好。於是他真的來了,然而彷彿來嗅一嗅花朵上最後的香味似的。他帶給我幻想中的幸福,然後冷淡地離開。如此殘忍無情。如果他能多陪我一段路,我會多麼感謝他,自己會永遠地離他而去。可他卻怕是非,怕我糾纏,怕很多很多。他在戀愛中這樣懦弱,但我不怪他,只怪自己為何如此愚蠢,將真愛放錯了地方。
面對命運的我只能大笑起來。想起自己為了愛而忘記了親人,忘記了每個夜晚等待我的母親。她對我說:「人在生活中,免不了摔倒的時候。」哥哥也說:「以過去做弓,以疼痛做箭頭,就會敖過難關!」
於是我將心中所有的苦楚拿出來做成一個弓箭,自「過去」形成的弓箭……

Ngã rẽ cuộc đời…
人生轉折
兩年後,出國工作就如一陣足以颳走貧窮飢餓的強風,闖進我們的城市。我也參加了,出現在出國當幫傭的名單裡。即使知道這份工作也許很累,也許會被侮辱。我帶著成功的決心離開家鄉,隨身攜帶的,是僅有的中文與幾年來做成的弓箭。
夜色裡的台灣如同一串被人巧妙安排的水晶。踏進機場,我抬起頭來,無懼地往前走,我知道這是為自己解脫的道路。
我眼前出現的是兩個嚼檳榔的年輕人,他們來接我們這些工人。他們帶我和其他人來到台北縣一所醫院的地下室。地下室裡都是排水管道、機器和一大堆不知放了多久的被子。他們發給每人一盒便當,說道:「吃飽了就在這裡睡!明天提早去體檢!」
他們對待我們的方式,就如對待一種需要隔離的疾病。看著幾條被子,我害怕的打了冷顫,吃不了飯,心裡想:難道這就是台灣人的禮數嗎?在他鄉的第一夜晚,真讓我終生難忘。
仲介帶我經過許多路道,終於來到雇主家。剛走進家門,我要立即工作到晚上。我的工作是打掃整個三層又大又寬的大樓,以及照顧一家豬肉店,順便煮飯讓雇主的兒子帶到市場做生意。當時,附近很少見到外籍勞工與配偶,我過得很難受。天天在店裡從凌晨工作到傍晚,回到家又要打掃一大堆垃圾。我從50公斤瘦到42公斤,身體如皮包骨。然而,他們竟說我很幸運:「我們花錢用你,你要做越多越好!」他們也許忘記我也是人,也有肉、有血、有心、有淚……
有時候,我覺得自己沒有足夠的力氣繼續在人生道路上踏步。這份應該10個人才能承擔的工作,實在讓我身心俱疲。然而,只能咬牙忍受。可是,被糟蹋也是有極限的,當自尊、人權被剝奪殆盡,我決定站起身,用自己瞭解的道理和知識去奮戰,證明他們比野獸更毒惡。即使我了解,我脫口而出的那些話語,也許會讓我招致被趕回國的後果。
出乎意料之外的是,雇主家中,並不是每個人都那麼不通人情事理,聽我說完之後,他們竟然向我道歉。從此,他們慢慢減少了那些看不起人的態度,也減少了我的工作壓力。幾個月後,他們另外請一個人來幫忙我做家務,可能是因為看到我瘦得不能在瘦的樣子。也許是看我聰明又伶俐,所以他們怕萬一我離開之後,很難再找到飯煮得那麼好的幫傭。
合約結束,我離開玉島回到親愛的祖國越南,感覺到自己勝利返鄉。從「過去」做出來的弓箭已射穿黑夜,熬過風雨的我,迎向充滿活力與陽光的新天空。
回到家鄉,我仍然珍惜曾在玉島擁有過的每一段回憶。不管那是開心還是難過,是陌生還是熟悉的人影,其中有他:異國異鄉的男人。

Mối tình Đài – Việt…
台越深情
初戀並不是末戀,如果我們學會打開心房,接受新的感情。
我來台灣5個月就認識他,他負責交貨給我的僱主家。相識1年後,我才接受他的感情。我和他並沒有很多時間在一起仰望天空,或者手牽手去逛街看風景。我們的愛很簡單,但是忠誠,我們有共同的目標、相合的家庭環境。他曾經結婚,但失敗了。離婚後,他養了大女兒,總希望遇上一個女子能接受他的感情,並真心疼愛他的孩子。
幾個月後,他到越南找我。他實現了曾經答應我的誓約,這對我來說是多麼重要。他回到我身邊,溫暖我這顆結冰的心,他全心全意地愛我,真誠又深刻。與他在一起的時候,我總覺得自己很渺小,需要他的保護。我帶他去看我家鄉那黃綠的田野、那些不斷興建的工廠、那些平淡卻充滿笑聲與人情的市場。他對我說,他愛上了越南、愛上平凡好心的農人、愛上每一頓飯那簡單又暖和的氣氛。他真心愛上我這個充滿熱心的越南女子。
我們的訂婚典禮終於來臨,我穿著傳統的白色長袍、披下黑色長髮,走進他的人生,心中許願兩個人能夠永遠幸福。然而不知為何,經過兩次面試,我們都沒能過關,到了第三次,我出錢請仲介幫忙,他們才讓我們過關。我們花了一年多的時間才完成一切手續。他不斷在台灣越南兩邊奔波,期待有一天我們能夠團聚,真正地在一起過日子。

Bên lề hạnh phúc
幸福之外
飛機在桃園機場下降,我鬆了一口氣。風雨已走過,黎明照耀的日子取而代之。我走進夫家,當一個賢妻良母。當初對台灣傳統風俗的陌生,我總會得到老公的鼓勵與安慰。每次我因為想家而難過,他是我安全的依靠。我告訴自己要努力保護自己的幸福。
不久後,風雨突然襲來。老公仍一樣地疼愛我,但是他與公婆的教育方式讓我難以認同。為了彌補獨生女兒的母愛,他們就如照顧一個3歲孩子般寵愛小學三年級的她。本來應該讓她慢慢學會獨立、照顧自己,可是他們卻不斷地答應她所有的要求。四年級的時候,她還是不會做任何簡單的事情。她到處亂擺東西,公婆就跟著到處收拾,連整理書包或刷牙之類也等大人提醒才去做。如果她要不到東西,就跑到床上哇哇大哭,然後馬上就能達成目的。
我不贊同這種教育方式,建議老公不應該過於寵愛她,這種錯誤的方向會讓孩子形成驕傲自負的性格,無法在出社會後保護自己。
我從不輕看老公的孩子,但是我決不答應孩子那些不必要的需求。我用指導、鼓勵的方式去彌補她所缺的母愛,而不是提供她所有的東西。可惜,老公不了解我這一點,他怪我不疼愛他的女兒,怪我因為不是親生母親所以才不疼她。老公的話就如刀子刺傷我的心。他太寵孩子,要我答應孩子想要的一切,要我把所有的愛心給她。他竟然忘了我們共同擁有一個才剛滿1歲的孩子,也很需要疼愛與照顧。
我不埋怨他,因為在他眼裡,沒有母親的女兒太可憐。但是,他難道不知道,世界上還有許多許多比她更可憐的孩子。

Phía trước là bầu trời…
幸福的天空
我希望總有一天,老公能體會我用心,能認同我對孩子的教育方式。好幾個夜晚,我抱著小孩子躺在床上,委屈的眼淚濕了枕頭。難道,我要違背我的良心,在舞台上扮演另外一個人的角色?但這明明是我的家庭,是真正的幸福,而非眾人觀賞的喜劇。我是我自己,我的婚姻也不是劇本。
就這樣,我默默無言地承受夫家的職責。時間沉重地前進,偶爾生氣的老公會到父母家住幾天才回來,丟下我們母女倆在空空的房子中哭泣。夜深人靜,等到孩子睡沉,我打開窗戶,讓風吹拂臉龐,真想放聲大喊:「老天爺啊!我要怎麼做才能兼顧一切?難道我會再次在愛情中失敗?」
在異國異鄉的我,與眼淚和孩子作伴。我默默地撫養孩子長大。皇天不負有心人,未滿4歲的小女兒已經會做一些12歲的姊姊不會做的事。當看到小女兒的聰明乖巧,對比大女兒越大越不會照顧自己,我老公明白了寵愛並非教育孩子的好方法。經過幾年的忍耐,我終於得到屬於自己的幸福。我家庭現在一天比一天更愉快,老公越來越愛我,大女兒的性格也改善了許多。但是,公婆仍依舊對我有些嚴格,可是我不會放棄,因為我知道,時間是人們能夠互相了解的唯一藥物。
我輕輕地請求愛情女神,請她賜給我一份平凡的愛。老公靠近我,溫柔地說:「感謝老天已帶你到我身邊!」短短的一句話,彷彿融化了一段漫長痛苦與等待。
風雨過了,眼前是天空,是真愛與幸福的天空……

文╱Độc giả không tên匿名讀者
翻譯/Hiểu Lê曉黎