Thầy trò tay trong tay, cùng về thăm quê ngoạiMột mùa hè khác, quê ngoại cũng khác 2012師生手牽手,搖向外婆橋:不一樣的暑假、不一樣的外婆家

Bạn đã từng nhìn thấy dừa nước chưa? Đã từng chèo thuyền đi mua rau chưa? Đây cuộc hành trình kỳ diệu của cô giáo Liêu Tiệp Đình cùng các học trò và cha mẹ các em về thăm quê ngoại trong dịp nghỉ hè!

Đài Loan có gần 470.000 cặp hôn nhân xuyên quốc qua, quê hương của người mẹ đều ở những nơi xa xôi, để thế hệ sau được thừa kế nguồn tài sản phong phú từ quê ngoại, kể từ mùa hè năm 2011, Quỹ giáo dục Thành Trí và báo Bốn Phương cùng phát động “Kế hoạch Nhịp cầu nối Quê ngoại”, đồng tâm hiệp lực xây nên chiếc cầu gắn kết tình hữu nghị, văn hóa, thân tình giữa hai đất nước.

 

“Kế hoạch Nhịp cầu nối Quê ngoại” là đoàn thể văn hóa hành động do giáo viên tiểu học, cha mẹ học sinh di dân mới và con em họ hợp thành. Khác năm ngoái, năm nay có tổng cộng 2 nhóm cha mẹ và con cái cùng tham gia, còn có cả người cha tháp tùng, và phụ trách làm người quay phim suốt hành trình. Cô giáo Liêu Tiệp Đình còn thân mật sắp xếp “du lịch hai thành phố”, giúp những đứa trẻ có quê ngoại xa cách nhau có cơ hội trao đổi kí túc, thử nghiệm cảnh vật sống khác nhau giữa thành thị và nông thôn. Kỳ nghỉ hè kết thúc, “Kế hoạch nhịp cầu nối quê ngoại” lần thứ 2 đã kết thúc một cách tốt đẹp. Liêu Tiệp Đình chia sẻ cảm nhận lần đầu tiên ăn trứng vịt lộn và thưởng thức cà phê phin nhỏ giọt, đồng thời phát huy bản năng của người giáo viên, nắm bắt những cơ hội giảng dạy – phát cho học sinh tiền lẻ, học cách đổi tiền Việt và tiền Đài.

Về việc khó quên nhất, học sinh Mỹ Cầm chia sẻ: “Khi ở Việt Nam em bị sốt, luôn nhận được sự chăm sóc của dì, em cảm động vô cùng.” Tình Văn thì cho biết: “Người nhà bên ngoại ngày nào cũng cứ ôm em rồi hôn em suốt… em và chị họ cuối cùng đều trở thành bạn tốt của nhau.” Hai người bạn nhỏ cũng có sự quan sát tinh tế đối với người lớn: “Cô giáo khi ở trường rất nghiêm khắc, ra ngoài lại giống như người chị, đến trứng vịt lộn cũng không dám ăn, còn sợ hãi kêu lên nữa! Còn mẹ em ngày thường rất ít nói, về Việt Nam thì vô cùng hoạt bát! Về lại Đài Loan, mẹ càng dịu dàng hơn nữa…”.

Liêu Tiệp Đình tiết lộ, cha của Tình Văn, người phụ trách quay hình là người duy nhất trong hành trình rơi nước mắt. Bởi vì khoảng cách hai nước Đài Việt xa xôi, cha của Tình Văn không thể thường xuyên quay về, đến nay người đã không còn, người mẹ vợ vô cùng yêu mến anh ấy đã qua đời. Nhưng Hiệu trưởng trường tiểu học Bảo Trường, ông Chu Đức Minh (người đầu tiên bên trái) cũng bổ sung thêm: “Cha của Tinh Văn là đội phó đội tình nguyện viên của chúng tôi, bình thường nhiệt tình với công việc nhà trường, sau khi khai giảng, tôi phát hiện anh ấy trở nên vui tính hơn.” Điều này thể hiện hành trình du lịch này dường như đều sản sinh ra hiệu ứng tích cực với tất cả các thành viên. Sau cuộc họp, các bạn nhỏ còn mời ông Phương Tân Châu – Chủ tịch Hội đồng quản trị Quỹ Giáo dục Thành Trí (người đứng bên trái thứ 3): “Hy vọng có dịp ông đến Việt Nam chơi!” Phương Tân Châu cho biết, mục đích của kế hoạch Nhịp cầu nối Quê ngoại, là vì muốn giúp các em nhỏ duy trì những truyền thống văn hóa của quê mẹ, đồng thời thông qua cơ hội này cảm nhận những vui buồn đắng cay của những di dân mới xa quê. Sau này “Kế hoạch Nhịp cầu nối Quê ngoại” sẽ đề xuất một trình tự tiêu chuẩn, sang năm dự định sẽ mở rộng cho hai nhóm quốc tịch Việt Nam và Indonesia tham gia, đối với những trường học quan tâm đến vấn đề này, phải đặc biệt chú ý.

Nói về cảnh ngộ của những người xa quê, Liêu Tiệp Đình cảm nhận sâu sắc: “Cho dù là những du khách ba lô đầy sức hoạt động như tôi, cũng phải đến thôn quê Việt Nam rồi mới được sự bất an, chỉ muốn rút lui, và sự bất lực vì luôn cần dựa vào người khác do sự ngăn cách về ngôn ngữ tạo nên. Hãy đặt mình vào hoàn cảnh của người khác, kinh nghiệm này cuối cùng đã giúp tôi hiểu được cảm giác của người mẹ hôn phối ngoại tịch khi lấy chồng sang Đài Loan.”Liêu Tiệp Đình nói: “Hiệu trưởng nói với tôi, ‘chúng ta đang làm một việc đúng’, thành tâm hy vọng sức lực nhỏ nhoi của chúng tôi có thể giúp ích cho gia đình di dân mới.” Bộ phim tài liệu của kế hoạch Nhịp cầu nối Quê ngoại đã được công bố trên mạng internet, hoan nghênh mọi người cùng thưởng thức:

Bài: Từ Độ ThủDịch: Nguyệt Cát

文:佐渡守翻譯:月吉

你見識過什麼是水椰子嗎?你曾經划船去買菜嗎?這是保長國小廖婕婷老師跟隨學生、家長,遠赴越南外婆家過暑假的奇妙歷程!台灣有將近47萬的跨國婚姻,母親的家鄉都在遙遠的彼端,為了讓新二代也能承繼來自外婆家豐厚的文化資產,從2011年暑假開始,誠致教育基金會與《四方報》共同發起「外婆橋計畫」,戮力為海的兩岸架起一座親情的、文化的、友誼的橋樑。

「外婆橋計畫」是由小學教師、新移民學生家長、及其子女所組成的文化行動團隊。與去年不同的是,今年共有兩組親子參加,還有爸爸跟團,並兼任全程攝影師。廖婕婷老師貼心安排「雙城遊」,讓外婆家分隔兩地的孩子有機會交換住宿,體驗城市與鄉下不同的生活風貌。

隨著暑假結束,第二屆「外婆橋計畫」也圓滿落幕。廖婕婷分享在異國品嘗鴨仔蛋、滴滴咖啡的初體驗,並發揮老師的本能,隨時機會教育──發給學生零用錢、學習台幣與越幣的換算。廖婕婷表示:「越南非常重視傳統,回鄉進門第一件事就是祭拜祖先;越南人也非常重視親情,幾乎每天都在吃『團圓飯』。這在人情日漸淡薄的台灣是少見而可貴的。」關於最難忘的事,學生美琴分享:「我在越南發燒,一直受阿姨的照顧,我覺得很感動。」晴雯則說:「外婆家的人每天對我就是抱啊親啊……我跟表姐最後都變成好朋友了。」兩位同學對大人也有她們的細心觀察:「老師在學校很嚴厲,出門卻像姐姐,連鴨仔蛋都不敢吃,還會尖叫呢!至於平常話不多的媽媽,結果在越南真是超活潑的!而且回台之後也變溫柔了……」。

廖婕婷透露,負責攝影的晴雯爸爸,是整趟旅行下來唯一掉淚的人。因為台越兩地相隔遙遠,晴雯爸爸無法經常回來,如今人事已非,最疼愛他的岳母已經去世了。不過保長國小校長周德銘(左一)也補充:「晴雯爸爸是我們的志工副隊長,平實熱心校務,開學回來,我發現他變得更開朗。」顯示這趟旅行,似乎對每個成員都產生了充實正面的效應。會後,小朋友們還盛邀誠致教育基金會董事長方新舟(立者左三):「希望有機會您也到越南玩玩!」方董事長開心地說,自己日前不久才從北越探訪少數民族回來,他建議:「我們到這些地方,可以多走路,體驗坐車感受不到的地方風情,甚至打赤腳,感受炎熱太陽曝曬下的土地,這些都將成為你們生命成長很獨特的一部分。」方新舟表示,外婆橋計畫的目的,是為了替孩子維持來自媽媽那邊的文化傳統,同時藉此體會新移民離鄉的酸甜苦辣。未來「外婆橋計畫」將提出標準申請流程,明年預計開放印尼與越南籍兩個團隊申請,有志於此的學校,可密切注意。對於異鄉人的處境,廖婕婷感觸良深地說:「即便像我這樣行動派的背包族,也是去到越南鄉下,才能體會因為語言不通產生的不安、退縮,以及處處需要依賴別人的無助。將心比心,這次經驗終於讓我了解外配媽媽嫁到台灣的感受。」廖婕婷說:「校長對我說,『我們是在做一件對的事』,衷心希望我們棉薄的力量,能對新住民家庭有所幫助。」本屆外婆橋計畫的紀錄影片已公布上網,歡迎觀賞:http://www.youtube.com/watch?v=VWYA56uBHFQ