Thăng trầm cuộc sống 人生起起落落

Tôi sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo khó, bố mất sớm, mẹ con tôi phải sống trong cảnh mẹ góa con côi. Cuộc sống khó khăn là vậy nhưng mẹ tôi một nách hai con, nuôi chị em tôi khôn lớn dần. Khi bố tôi qua đời thì mẹ mới 27 tuổi, tôi được 17 tháng tuổi, còn em trai thì vẫn là hòn máu đỏ hỏn trong bụng mẹ. Những đau thương mất mát mà gia đình tôi phải gánh chịu, những gánh nặng mưu sinh luôn đè nặng đôi vai gầy, mẹ tôi chỉ mong sao có đủ ngày hai bữa ăn để có thể nuôi sống cho chị em tôi.

Mẹ tôi tháng ngày tảo tần sớm khuya, chỉ có chiếc xe đạp tàn tạ là tài sản duy nhất và hai chiếc sọt nan cũ nát đã quanh năm theo chân mẹ đi khắp chốn, khắp nơi nhặt từng vỏ chai, chiếc lọ, buôn đổi sắt vụn đồng nát để có thêm thu nhập hàng ngày, dù chỉ kiếm được vài đồng nhưng cũng nuôi sống chị em tôi nên người. Thân hình gầy gò, những giọt mồ hôi, nước mắt đã rơi mặn chát trên khuôn mặt và lưng của mẹ, bao khó khăn vất vả được ví như thân Cò của mẹ làm tôi thao thức và nhớ thương mẹ nhiều hơn.

 

Ngày tháng như vậy cứ trôi qua, hai chị em chỉ nhận được tình yêu thương bao la của mẹ mà không bao giờ nhận được tình thương của cha, và cũng vì sinh ra trong hoàn cảnh éo le như vậy mà chúng tôi đã sớm nhận thức được rằng, phải biết ngoan ngoãn nghe lời mẹ, giúp đỡ mẹ những công việc nhỏ, đó luôn là nguồn động viên lớn nhất đối với mẹ. Khi tôi trưởng thành và cũng đã theo chồng về làm dâu, gia đình chồng cũng như gia đình tôi khó khăn thiếu thốn vô cùng.

Được vài năm, tôi bàn bạc với chồng và bố mẹ cho tôi được đi xuất ngoại, mong muốn sao cho tương lai bớt nhọc nhằn hơn. Khi tôi bước chân ra đi, con tôi mới được 18 tháng tuổi tròn chưa biết gọi tôi một tiếng “Mẹ”. Lòng đau như ai đó lấy lưỡi dao cắt từng khúc ruột, nhìn lại con thơ vẫn đang trong giấc ngủ mà chân tôi không thể bước, những giọt nước mắt cứ chực tuôn trào trên má mà không thể nào ngăn nổi cũng đành phải rời xa con thơ, gia đình, người thân để bước chân lên hòn Đảo Ngọc này.

Những ngày tháng đầu tiên đối với tôi khi về nhà chủ vô cùng khó khăn khổ cực, ngôn ngữ bất đồng, công việc của tôi là quét dọn nhà cửa từ tầng 1 đến tầng 9 và bên công xưởng, nấu ăn cho 17 người , sáng 4h30 dậy giặt tay quần áo cho 11 người, lau dọn nhà cửa phải quỳ gối xuống lau; đó là những quy định của nhà chủ đặt ra đối với tôi. Khi tôi làm việc thì lúc nào cũng thấp thỏm ruột gan, sợ chưa làm xong việc này lại sợ không đủ thời gian để làm công việc khác chồng chất trong ngày. Những cái giá rét của mùa đông, mà khi phải dậy sớm ngồi giặt quần áo ở ngoài hành lang của tầng 9, rửa 3 chiếc ô tô ở tầng 1, những tấm kính to sang trọng ở tầng 1 cũng đến lượt tôi lau sạch sẽ.

Cầu thang máy tôi cũng không được đi, phải đi bộ lên tận tầng 9, bà chủ nói xách đồ thì mới được đi thang máy chứ nếu mày đi không thì phải đi bộ vì sẽ tốn điện, mặc dù công việc rất nhiều nhưng tôi vẫn rất cố gắng làm thật tốt mọi nhiệm vụ. Vậy mà bà chủ vẫn không hài lòng, luôn mắng chửi sỉ nhục tôi, thậm chí còn có những hành động ngược đãi tôi nữa, có lúc bà chủ còn đe dọa cho tôi về nước.

Có nhiều lần tôi đã tưởng rằng không còn đủ sức và nghị lực để làm tiếp được nữa, nhưng lại nghĩ đến món nợ kếch xù mà gia đình tôi đã phải vay chạy để lo cho tôi sang được bên này thì lại lo sợ hãi hùng, ban ngày làm không có giờ nghỉ, đến khuya nằm xuống nghỉ ngơi thì lại nhớ con thơ mà không sao chợp mắt được, những tiếng nấc đau thắt ruột gan tôi, nhiều đêm thiếp đi rồi chợt tỉnh giấc, nhìn bốn bức tường xung quanh, không thấy con tôi đâu mà cứ hoảng hốt khóc òa lên vì nhớ thương con.

Quanh năm như vậy, nước mắt chảy ngược vào trong mà xót xa vô cùng, tôi tự động viên bản thân mình, nghĩ đó cho là những thử thách lớn trong cuộc đời, nếu vượt qua được thì mới có thể trở về bên con trai và những người thân. Lúc tôi muốn sang Đài Loan ai cũng khuyên ngăn không muốn cho tôi đi nhưng tôi quả quyết hứa với mọi người là “Con không tin là không ở được với nhà chủ”, và cũng vì những lời nói có bản lĩnh đó nên mọi người đã đành phải đồng ý cho tôi đi. Sống đời ô sin, bao nhiêu nhọc nhằn vất vả, tủi và hận chỉ có người trong cuộc mới thấu hiểu được thôi, khốn khổ đến vậy từ tấm nhỏ đã từng phải chịu khổ, chịu nhục, chịu thiệt thòi tất cả mà đã tiếp thêm sức mạnh và nghị lực cho tôi vượt qua những tháng ngày cùng cực ấy.

Tôi phải làm việc quanh năm không có một ngày nghỉ, điện thoại không có dùng, viết thư gửi về nhà chủ không gửi cho. Qua bao tháng liền gia đình không hề nhận được tin tức gì, ai cũng lo lắng cho tôi thân gái dặm trường không biết ra sao, và hoàn cảnh cuộc sống không bao giờ đơn giản như người đời nghĩ. Những lời nói coi thường của bà chủ, những hành động không tốt, bắt tôi phải làm những việc theo ý của bà chủ.

Vì phải quỳ xuống lau nhà nên hai đầu gối của tôi đã thâm tím lại trong thời gian 1 năm rưỡi, những vết bỏng trên cổ tay và bàn tay để lại khi phải nấu ăn bên công xưởng đã làm tôi sợ hãi đến tận bây giờ. Tôi trân trọng những đồng tiền mà tôi kiếm được vì phải đánh đổi bằng mồ hôi nước mắt và lòng tự trọng của mình, cho dù có phải sống cảnh đời ô sin đi nữa, đó cũng là một công việc chân chính như bao công việc khác. Tôi cũng rất mong những chị em phụ nữ sống và làm việc trên hòn đảo này có cùng hoàn cảnh như tôi sẽ thấu hiểu được tâm sự chia sẻ này.

我生於一個貧窮的家庭,父親早逝,母親一個人辛苦帶我們姊弟長大。我爸在我媽二十七歲時就過世,我當時才十七個月大,我弟還是在媽媽肚子裡的一個小生命。一切的重擔皆壓在我媽瘦小的肩膀上。

我媽一個人從早到晚辛勤工作,每天跟媽媽走遍各個角落,唯一的生財工具是一輛快壞掉的腳踏車和又舊又破的竹筐。媽媽為了賺錢養我們,不管晴天雨天都去撿罐子、瓶子等回收物賣錢。雖然每次只能賺到幾毛錢,卻也把我們養大成人。媽媽個子瘦小,她背上的汗水、臉上的眼淚一直浮現在我腦海裡。我很想念她、心疼她。

童年就這樣過去,我們姐弟倆擁有母親溫暖的愛,卻沒機會擁有父親的溫暖。出生在這樣的家庭,我們早就意識到母親的辛苦,姐弟倆乖巧聽話,時常幫媽媽做家事,我們姐弟倆是母親生活的動力。長大後我嫁人,我婆家家境跟我家一樣窮。

過了幾年,我和老公向公公婆婆討論我要出國工作的事情,希望之後的日子會好過一些。

出發的那一天,我的小孩才十八個月大,從沒聽過他叫一聲「媽」。我的心如刀割,看著寶貝熟睡,我忍不住流下眼淚,我即將要離開家人,離開母親,離開老公和小孩了。我抱著改善生活的希望來台灣工作。

剛來台的前幾天,工作非常辛苦,語言不通,每天主要的工作是打掃9層樓和一間工廠,煮飯給十七個人吃,凌晨四點半就要起床,用手洗十一人份的衣服,還要跪著拖地。每天做事的時候,心理都很不安,深怕這件事還沒做完,又要趕去做另外一件事,工作堆積如山。連寒冷的冬天也要坐在九樓陽台上用手洗衣服,接著要在一樓洗三輛汽車,再洗一樓的玻璃門。

老闆娘規定,除非是提東西,不然不能搭電梯,平常都要走九層樓的樓梯。工作雖然很多,但我還是儘量完成,但老闆娘還是不滿,常用一些沒水準的話罵我、羞辱我,甚至恐嚇要把我送回國。

很多時候,我以為自己沒有體力和毅力繼續走下去,但一想到家裡的龐大債務就十分害怕。白天工作沒休息,晚上一躺下就想念孩子而睡不著。有時候會從熟睡中驚醒,四處尋找孩子,緊張得哭了起來。

一年又一年,我把眼淚往肚裡吞,鼓勵自己要堅強克服困難,這只是人生的第一個挑戰,克服了才能回到家人和孩子身邊。

當初,我說要來台灣的時候,家人都勸我不要去,但我告訴他們「我不相信我不能跟雇主家人相處」,為了我的這句堅定的話,家人同意我去。傭人人生的苦處,悲傷與哀怨也許只有箇中人士才能體會。從小在艱苦環境中長大,讓我更有力量克服困難。

我完全沒有一天休假,電話也不能用,雇主也不讓我寫信回家。離鄉幾個月後,家人完全不知道我的消息,都很擔心我一個弱小的女人在外沒人保護與照顧。日子過的很艱苦,老闆娘叫我完成任何她要求的事情。

因為我每次都要跪下來拖地,雙腿膝蓋都腫成青色的,手上也有很多地方被燙傷,至今還是感到很害怕。

我珍惜我這幾年來賺到的錢,這些錢是用自己的眼淚和自尊換來的。雖然自己當了傭人,但我是用自己的勞力工作賺錢,希望在寶島上的姐妹可以體會我的心情!

Bài: Như Ý–Hiệp Cát, Nam Sách, Hải Dương

文/如意 1983

翻譯/月吉