Chồng có vợ bé lại giành con, tôi còn lại gì? 老公要小三也要小孩,我能留住什麼?

Tư vấn pháp luật

法律諮詢

Q: Chị Mỹ, người Việt Nam, tốt nghiệp Đại học và làm việc tại một công ty do Đài Loan đầu tư ở Việt Nam, do năng lực làm việc tốt nên chị đã được đề bạt làm cán bộ. Sau đó, ông chủ công ty theo đuổi chị, và chị đã trở thành bà chủ công ty. Sau khi chị mang thai, chồng chị bảo điều kiện y tế ở Đài Loan tốt hơn, nên đã sắp đặt để chị về Đài Loan chờ ngày sinh nở. Về tới Đài Loan chị mới biết sự sắp đặt của chồng chị còn mang mục đích khác, vì mẹ chồng bệnh nặng không đi lại được, nên chị đã phải vừa chờ ngày sinh vừa chăm sóc mẹ chồng, thay chồng vẹn tròn đạo hiếu.

Sau khi sinh, chị Mỹ tiếp tục ở lại Đài Loan chăm sóc mẹ chồng, còn chồng chị thì cứ đi đi về về. Chị từng có ý định cũng đi lại cùng chồng, nhưng chồng chị hy vọng chị chăm sóc mẹ chồng thật tốt. Rồi chị lại mang thai, vì muốn con cái có được môi trường giáo dục tốt nên chị đã cam phận tiếp tục ở lại Đài Loan, chỉ phụ trách công việc nội trợ, chăm nom mẹ chồng và hai con, từ đó, tình cảm giữa chị và chồng cũng ngày càng nhạt đi.

Mười mấy năm trôi qua, mẹ chồng chị qua đời, con cái chị cũng lớn dần, chị Mỹ dùng thân phận sinh viên nước ngoài xin được học bổng vào học ngành thạc sĩ tại Đài Loan, nhưng lúc này đây, quan hệ hôn nhân của chị lại xuất hiện một vết nứt nghiêm trọng. Dạo gần đây, khi chị sang Việt Nam thăm chồng, anh ta chẳng những không hề giấu diếm, đưa bạn gái đi chơi cùng, thậm chí còn yêu cầu chị ở khách sạn, không cho chị vào nhà.

Cuối cùng, chị Mỹ đã quyết định chấm dứt quan hệ này, yêu cầu chồng ly hôn và anh ta đã nhận lời, nhưng anh ta yêu cầu được quyền nuôi dưỡng con cái. Chị Mỹ vẫn đang đi học, không có việc làm ổn định, thậm chí chị vẫn chưa làm chứng minh thư Đài Loan nên lo rằng không thể giành được quyền giám hộ con cái.

 

A: Quan hệ giữa cha mẹ và con cái vốn là mối quan hệ huyết thống tự nhiên, quan hệ này không vì việc cha mẹ li hôn mà bị ảnh hưởng; trong thời gian quan hệ hôn nhân vẫn tiếp tục, trên nguyên tắc thì sẽ do cha mẹ cùng đảm trách quyền chăm sóc con cái vị thành niên, nhưng nếu cha mẹ li hôn, muốn chắc chắn việc cha mẹ thi hành nghĩa vụ chăm sóc con cái là một khó khăn rất lớn.

Ở Đài Loan, theo quy định của Luật Dân sự cũ, dù là đôi bên tự nguyện li hôn hay do tòa án phán quyết, quyền giám hộ con cái trước đây sẽ thuộc về người cha. Quy định này không những không phù hợp nguyên tắc nam nữ bình đẳng, mà còn bỏ qua lợi ích và nhu cầu thực tế của con cái, và còn khiến nhiều phụ nữ dù có mối quan hệ hôn nhân tồi tệ nhưng vẫn từ chối li hôn vì sợ mất con.

 

Năm 1996, dưới sự yêu cầu và đề xuất của các đoàn thể phụ nữ, Luật Dân sự đã được chỉnh sửa, sau khi chỉnh sửa, Điều 1055 Luật Dân sự quy định “Khi vợ chồng li hôn, về quyền lợi và nghĩa vụ đối với con cái vị thành niên, cần căn cứ theo sự thỏa thuận của hai bên để quyết định sẽ do một bên chăm sóc hoặc đôi bên cùng đảm trách. Trong trường hợp vợ, chồng chưa hoặc không thỏa thuận được, tòa án sẽ căn cứ theo thỉnh cầu của một trong hai bên vợ hoặc chồng, cơ quan chủ quản, tổ chức phúc lợi xã hội hoặc những người có quan hệ lợi ích khác, hoặc dựa trên thẩm quyền chức trách để quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi con. Nếu thỏa thuận của vợ, chồng gây bất lợi cho con cái, tòa án cần dựa theo thỉnh cầu của cơ quan chủ quản, tổ chức phúc lợi xã hội hoặc những người có quan hệ lợi ích khác khác thay đổi quyết định, nhằm đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con.” Tức vợ, chồng sau khi li hôn, phải thỏa thuận về việc thi hành nghĩa vụ nuôi con vị thành niên; nếu không thỏa thuận được, tòa án sẽ căn cứ theo quyền lợi về mọi mặt của con để quyết định. Luật Dân pháp đã có những quy định rõ ràng, như “độ tuổi, giới tính, nguyện vọng, số lượng con cái, nhu cầu về tình trạng sức khỏe, phát triển nhân cách của con cái; tuổi tác, nghề nghiệp, đạo đức, tình trạng sức khỏe, năng lực kinh tế và hoàn cảnh sống của cha mẹ, cùng nguyện vọng và thái độ bảo vệ, giáo dục con cái, tình cảm giữa cha mẹ cà con cái, hoặc quan hệ tình cảm giữa con cái vị thành niên và những người sống chung khác” v.v…, để làm nguyên tắc về việc cân nhắc lợi ích của con cái.

 

Khi tòa án xem xét những vụ án liên quan đến quyền giám hộ con cái, sẽ ủy thác cho Cục Xã hội tại tỉnh thành, hoặc tổ chức phúc lợi xã hội tiến hành thăm viếng và điều tra thực tế đối với con cái vị thành niên và cha mẹ, toàn án sẽ căn cứ theo báo cáo viếng thăm của đơn vị được ủy thác để đưa ra quyết định. Theo báo cáo của Phòng Thống kê Tòa án địa phương Shihlin (Sĩ Lâm), từ năm 2004-2006, căn cứ để quyết định quyền nuôi con của tòa án được dựa theo “nguyện vọng của người con” và “quan hệ giữa cha mẹ và con cái” làm tiêu chuẩn phán quyết, tình trạng kinh tế chỉ là yếu tố tham khảo.

Như trường hợp của chị Mỹ, con chị nay đã 10 tuổi, ở ngay độ tuổi vào học lớp 4, thường ngày đều do chị chăm sóc, quan hệ giữa cháu và chị cũng rất tốt, chị là người hiểu rõ nhất về thói quen và sinh hoạt của con cái. Chỉ cần con chị bày tỏ nguyện vọng với tòa, hy vọng được sống cùng chị Mỹ, thì chị không cần lo lắng về việc không giành được quyền nuôi con, mà còn có thể yêu cầu chồng chị cấp dưỡng nuôi con hằng tháng.

 

 

Q:阿美從越南的大學畢業後,進入台商公司,因為 工作表現出色,被提拔為幹部。後來老闆追求她,她於是從工人變成老闆娘。懷孕後,老公說台灣的醫療條件比較好,安排她回台灣待產。沒想到一回台灣,才發現 原來老公別有用心,因為婆婆重病在床,她於是一邊待產,一邊看護婆婆,代替先生盡孝。

生了小孩之後,阿美繼續留在台灣照顧婆婆,老公則變成空中飛人,台灣越南兩地跑。她曾經想跟著老公一起兩地奔波,可是老公希望她好好照顧婆婆,她後來再度懷孕,為了給小孩比較好的教育環境,認命地待在台灣,成為專職家庭主婦,守著婆婆與小孩,與老公的感情也漸行漸遠。

十幾年過去,婆婆過世、小孩長大,阿美以外籍生的身分申請進入台灣的研究所,然而此時婚姻卻出現嚴重的裂縫。最近前往越南探視老公時,老公不但不避諱地帶著女朋友一起同遊,甚至還要她住旅館,不讓她進家門。

阿美終於死心,向老公要求離婚,老公一口答應,不過他要孩子的監護權。阿美還在念書,沒有工作,甚至還沒拿到台灣身分證,很擔心自己無法取得孩子的監護權。

 

A:父母子女間的關係本於天然血統,不會因為父母親離婚而受影響;在婚姻關係存續期間,原則上由父母共同行使未成年子女的親權,但是若父母親離婚,不再同住,如何確保父母盡到照顧扶養未成年子女的義務,實是一大難題。

在台灣,舊民法規定,無論是兩願離婚或判決離婚,子女監護權原則歸屬父親。此規定不僅不符合男女平等原則,更罔顧子女的實際需要及利益,還導致許多身處水深火熱婚姻的女性,因擔心失去子女而放棄離婚。\

1996 年在婦女團體的要求及推動下,大幅修法,修正後民法第1055條規定「夫妻離婚者,對於未成年子女權利義務之行使或負擔,依協議由一方或雙方共同任之。未 為協議或協議不成者,法院得依夫妻之一方、主管機關、社會福利機構或其他利害關係人之請求或依職權酌定之。前項協議不利於子女者,法院得依主管機關、社會 福利機構或其他利害關係人之請求或依職權為子女之利益改定之。」也就是說,離婚後父母就未成年子女親權之行使,應以協議方式處理;協議不成,則由法院以子 女的利益來決定。民法明訂一些項目,諸如「子女之年齡、性別、意願、人數、健康情形、人格發展之需要;父母之年齡、職業、品行、健康情形、經濟能力及生活 狀況、保護教養子女之意願及態度;父母子女間或未成年子女與其他共同生活之人間之感情狀況」等,作為考量子女利益的原則。

法院在審理酌定子 女監護權案件時,會委請縣市社會局或福利機構對未成年子女及其父母做實際訪視調查,並由受託機關出具訪視報告作為依據。根據台灣士林地方法院統計室報告指 出,2004-2006年該院酌定親權歸屬考量的標準,以「子女意願」及「親子互動關係」列為最重要因素,經濟狀況僅為參考因素。

以阿美的案例來看,阿美的孩子已經10歲,大概已就讀國小4年級,平日都由阿美照顧,與阿美關係融洽和諧,阿美最瞭解孩子生活作息及習慣。只要孩子向法院表明希望由阿美監護,阿美應該不用擔心爭取不到孩子的監護權,還可以請求先生按月負擔孩子的扶養費用。

文:勝達法律事務所

譯:楊玉鶯

Bài: Văn phòng luật sư Thắng Đạt (ShengDa)

Dịch: Dương Ngọc Oanh