Tết Dương lịch Tân di dân viết câu đối bằng tiếng mẹ đẻ 元旦寫春聯 新住民媽媽母語揮毫

Vào ngày đầu tiên của năm mới 2014, Chính phủ thành phố Đài Bắc tổ chức hoạt động “Khai bút cầu nguyện đầu xuân” tại khách sạn Viên Sơn (Grand Hotel). Mở đầu cho hoạt động kỉ niệm 130 năm thành lập thành phố Đài Bắc, Ban tổ chức đã mời nhà thư pháp và các tân di dân cùng tham gia ngày hội. Ở đây tôi bắt gặp các bà mẹ đến từ Thái Lan, Inđô, Nhật Bản lấy điện thoại di động viết lại những nét chữ “Lạc”, “Mã”, “Hưng” bằng tiếng Trung giống như trên điện thoại và viết chữ “Chúc mừng năm mới” bằng tiếng mẹ đẻ của mình.
Ngược dòng thời gian quay trở về năm 1884 (Hoàng đế Quang Tự bị giam ở Doanh Đài 10 năm), thời đó dưới sự nỗ lực của Tuần phủ Đài Loan Lưu Minh Truyền (nay là khu vực Dà dào chéng và Měng xiá ) thành phủ Đài Bắc mới được hoàn thành, bắt đầu kiến thiết Đài Bắc đến nay đã trải qua 130 năm lịch sử. Trong hoạt động “Khai bút cầu nguyện đầu xuân” Tổng thống Mã Anh Cửu, Thị trưởng thành phố Đài Bắc Hách Long Bân, Thư pháp gia nổi tiếng Trương Bính Hoàng, La Bắc An – người đoạt giải thưởng văn hóa… đảm nhận vai trò khai bút, viết lên 10 chữ lớn “Hán Tự Truyền Văn Hóa, Đài Bắc Diệu Cổ Kim” (Giải nghĩa: Chữ Hán như một hình thức tương truyền văn hóa, là sự hãnh diện của thành phố Đài Bắc từ xưa đến nay).
Trong bài diễn văn của mình, Tổng thống Mã Anh cửu cho biết, trường tiểu học Đài Loan hiện tại chỉ còn 36% học sinh được học thư pháp, trường Cấp II chỉ có 11%, so với Nhật Bản vẫn còn ít hơn, đây là một vấn đề rất đáng buồn. Ông nhấn mạnh, văn hóa chứ Hán không nên có sự phân biệt chính trị, chữ Hán chính thể là tinh hoa của văn hóa Trung Hoa, hàm chứa giá trị nghệ thuật lớn. Hiện nay trên phố đã xuất hiện hành vi để thu hút khách tham quan nên đã sử dụng chữ giản thể, ông kêu gọi quần chúng nhân dân cần phải đề cao sứ mệnh cũng như nghĩa vụ của mình trong việc lưu truyền và bảo tồn văn hóa chữ Hán.
Lần này, Sở văn hóa thành phố Đài Bắc không chỉ mời hàng trăm thư pháp gia tham gia hoạt động mà còn mời đến 20 vị là các bà mẹ tân di dân và học sinh nước ngoài cùng tham gia viết thư pháp. Chị Ngô Xảo Nùng, biên tập viên báo Bốn Phương – Thái Lan kết hôn đến Đài Loan đã được 16 năm, chị còn đóng vai trò là tình nguyện viên tại trường tiểu học Đại Phong rất vui vẻ viết chữ “Hưng” trên câu đối đỏ với hi vọng quốc gia càng ngày càng đoàn kết, nhà nhà Vạn Sự Hưng.
Chị Ngô Xảo Nùng nói, chồng chị rất thích viết thư pháp, cô con gái đang học lớp 3 trường tiểu học Bắc Tân cũng vậy, có những dịp vào ngày nghỉ cuối tuần gia đình chị lại cùng nhau viết thư pháp. Chị cười nói, con gái chị còn thi với chị xem ai viết đẹp hơn ai. Người bạn cùng đồng hành với Xảo Nùng là chị Noriko, tân di dân quốc tịch Nhật Bản lại viết dòng chữ cầu phúc “Sự Sự Như Ý”, “Sức Khỏe Là Nhất”. Chị cho biết, phong tục Nhật Bản là vào ngày 2/1 mới viết thư pháp cầu phúc, ở Nhật Bản từ năm lớp 3 học sinh bắt đầu được học thư pháp, mỗi tuần phải học một buổi. So với Đài Loan thì thời gian luyện tập thư pháp ở Nhật nhiều hơn nhưng so sánh về nét chữ thì chị thấy chữ chính thể có nhiều nét và đằng sau mỗi chữ bao hàm một ý nghĩa vô cùng sâu sắc, rất đáng quý trọng.
Còn chị Rimayu-Do, bà mẹ đến từ Ấn Độ dẫn con gái và con trai của mình theo cùng. Ngay từ khi chị còn học cấp III đã theo bố mẹ đến Đài Loan, sau này chị yêu và lấy anh chàng cũng người Ấn Độ, họ cùng bám trụ trên mảnh đất này. Con của chị theo học ở trường Mĩ, tiếng Anh là ngôn ngữ số một, sau đó đến tiếng Trung. Chị cho rằng, học tiếng Trung là xu thế của thế giới trong tương lai, tiếng Hán chính thể mặc dù rất ít nhưng nó mang tính truyền thống, không nên xem nhẹ.
民國103年第一天,台北市政府在圓山飯店舉辦「新春開筆祈願」,揭開台北建城130週年活動序幕,邀請書法家和新住民共襄 盛舉,只見來自泰國、印尼、日本的媽媽們拿著智慧型手機,一筆一劃專注地臨摹手機上出現的「樂」、「馬」、「興」等中文,並以母國文字書寫「新年快樂」。
追溯至西元1884年(清光緒10年),在時任台灣巡撫劉銘傳努力下,現於台北大稻埕和艋舺兩地的台北府城終於完工,開啟台北建城元年,直到今年已有130 年歷史。元旦下午舉辦的「新春開筆祈願」活動,在鼓聲陣陣下揭開序幕,總統馬英九、台北市長郝龍斌、書法名家張炳煌、文化獎得主羅北安等人擔任開筆官,寫 下「漢字傳文化,台北耀古今」10個大字。
馬英九致詞時表示,台灣國小目前僅剩36%學生還有上書法課,國中則只有11%,相較於日本寫得 還少,值得憂心;他強調,漢字文化不應有政治分別,正體漢字是中華文化的精髓,具高度藝術價值。目前坊間已出現為招攬觀光客而用簡體字的行為,他呼籲民眾 肩負傳承漢字文化的義務使命。
台北市文化局此次除了邀請百位書法家參與活動外,也首度邀請近20位新住民媽媽和外國學生一同揮毫、寫書法。 在《四方報》擔任泰文編譯的吳巧儂,嫁來台灣已有16年,她和一同在大豐國小擔任關懷志工的日籍新住民永冶典子一同前來;她開心地在單字春聯紙上寫下 「興」字,期盼國家越來越團結,家和萬事興。
吳巧儂說,老公平時很喜歡寫書法,目前就讀北新國小3年級的女兒也非常喜歡,有時候家中假日休 閒活動就是寫書法,她笑說,女兒還會和她比賽誰寫得漂亮。同行的日籍新住民永冶典子則祈福「事事如意」、「健康第一」。她指出,日本習俗是1月2日才會寫 書法祈福,而且日本國小學生自3年級開始,每週得上1次書法課,相較台灣,練習書法的時間算多,但就文字表現上,她覺得正體漢字筆劃多,背後又富含深刻的 意義,很珍貴。
帶著女兒、兒子一同揮毫的印度媽媽李眉度,高中時隨著父母來台,後來與印度老公相戀,在台扎根。她的孩子就讀美國學校,以英文為第一語言、中文作為第二語言學習,她認為,學習中文是未來的世界趨勢,正體漢字雖然是少數,卻是傳統,不容小覷。
文/郭琇真

圖/楊子磊