Vụ án ngược đãi dẫn đến cái chết của ngư công Inđô trên tàu viễn dương. 遠洋悲歌 印尼漁工疑遭船長凌虐死

Thuyền trưởng tàu cá viễn dương mang tên Phúc Tứ Quần số hiệu CT4-2742 bị nghi ngờ là thủ phạm gây ra cái chết của ngư công người Inđô Suprianto làm thuê trên con tàu này. Ông này bị nghi đã vô số lần nhục mạ Suprianto, rồi dùng móc sắt đánh vào đầu, bụng anh dẫn đến vỡ đầu; sau khi anh bị bệnh vẫn thản nhiên duy trì công việc trên biển cho đến khi anh mất khả năng hoạt động và dẫn đến tử vong. Một thuyền viên khác trên tàu (không rõ tên) cũng bị rơi xuống biển và mất tích. Vụ án được cơ quan điều tra huyện Bình Đông tiến hành làm rõ sau khi con tàu cập cảng vào ngày 10 tháng 9 vì hiện tại tàu vẫn đang đánh bắt ngoài khơi.

Việc thuê mướn, thay đổi ngư công người nước ngoài thường được các chủ tàu viễn dương thực hiện ở vùng biển hoặc cảng biển nước ngoài. Do số lượng ngư công này luôn lưu động và chưa thông qua Chính phủ Đài Loan, cho nên họ trở thành “những đứa con ngoài giá thú”, không nhận được bất cứ sự bảo hộ nào của pháp luật và môi trường lao động thì vô cùng khắc nghiệt.

Sáng ngày 19 tháng 9, Hội nghề cá huyện Yilan đã tổ chức lễ truy điệu cho ngư công Suprianto theo nghi lễ đạo Hồi. Hội cũng đưa ra 4 đề xuất với cơ quan chức năng, gồm “Quy định về việc thuê lao động nước ngoài theo pháp luật”, “Quyền tài phán chuyển cho đơn vị lao động thực hiện”, “Cơ quan nhà nước thanh tra, xây dựng danh sách ngư công được thuê”, “Đề xuất quyền lợi lao động gồm đoàn kết, tranh nghị và hiệp thương ngư công”. Đồng thời Hội kêu gọi ban ngành liên quan đẩy nhanh thực thi thanh kiểm tra, tránh để xảy ra sự việc đáng tiếc.
Thư ký trưởng Hội nghề cá huyện Yilan, bà Lý Lệ Hoa cho biết, vụ án này do Chủ tịch hội Iwan biết được qua hỏi thăm ngư công trên tàu. Tuy nhiên bằng chứng do đồng nghiệp của Suprianto ghi âm đã được giao nộp cho cơ quan điều tra, nhân chứng lại đang ra khơi cùng con tàu Phúc Tứ Quần, cho nên trên lập trường tôn trọng việc điều tra của cơ quan chức năng, Công hội không thể cung cấp chứng cứ liên quan.
Bà Lý Lệ Hoa nhấn mạnh, theo điều 46 Luật Dịch vụ việc làm Đài Loan “chỉ bảo hộ ngư công của Đài Loan”, trong Quy định về chủ tàu cá thuê lao động nước ngoài do Uỷ ban Nông nghiệp ấn định cũng chưa đề cập đến vấn đề bảo hộ quyền lợi của ngư công, “Sở Lao động cho biết, tất cả lao động nước ngoài được thuê, cũng không nằm trong diện bảo hộ của Luật Bảo hộ tai nạn nghề nghiệp, vì vậy những ngư công này hoàn toàn không nhận được bất cứ sự bảo hộ nào.” Chị thở dài.
Tuy nhiên, theo Công ước số 188 Tổ chức Lao động Quốc tế đã thông qua năm 2007, quy định về tiêu chuẩn lá cờ của quốc tịch mà thuyền đó thuộc về được treo, được coi là lãnh thổ của nước đó. Như vụ án năm 2011 trên tàu cá Đài Loan “Phúc Sằn số 11”, khi thuyền trưởng bị sát hại, chính quyền Đài Loan đã căn cứ vào Công ước trên, và điều 3 “Chủ nghĩa thuộc địa” trong Bộ luật Hình sự Đài Loan, để yêu cầu Chính phủ Nam Phi được đưa vụ án về Đài Loan điều tra do “đó là tàu cá của Đài Loan”; “ngư công nước ngoài đó làm việc trên lãnh thổ Đài Loan, lẽ nào không nên sử dụng luật pháp Đài Loan và được quyền bảo hộ lao động của Đài Loan hay sao?”
Chủ tịch Hội nghề cá huyện Yilan, Iwan cho biết, chuyện ngư công nước ngoài bị ngược đãi hay mất tích ở vùng Cao Hùng, Bình Đông xảy ra như cơm bữa. Hơn nữa, ngư công trên tàu cá Phúc Tứ Quần cũng nhắc đến, ngoài vụ án Suprianto nghi bị ngược đãi ra, còn có một ngư công Inđô khác rơi xuống biển và mất tích trong thời gian làm việc, thuyền trưởng biết rõ sự việc nhưng vẫn cho tàu tiếp tục công việc. Tình tiết sự việc cho thấy rõ, ngư công nước ngoài đến quyền cơ bản cũng không có, càng chẳng nói gì đến quyền lao động. Hiện tại, chỉ hy vọng sau khi điều tra làm rõ, có thể đưa thi thể Suprianto về Inđô, để anh ấy được an nghỉ ở đất quê mẹ.
“Chúng tôi mong đợi cơ quan chức năng sẽ vào cuộc với cảnh ngộ của ngư công nước ngoài.” Bà Lý Lệ Hoa cho biết, chính phủ Đài Loan luôn luôn tự hào do được Quốc vụ viện Mỹ bình chọn là “chống buôn bán người số 1”, nhưng cho dù là ngư công Đài Loan hay người nước ngoài thì pháp lệnh về ngư công đều cần cải thiện một cách bức thiết, tương lai sẽ không khước từ đơn thỉnh cầu từ các tổ chức lao động quốc tế và của Mỹ tại Đài Loan.

遠洋悲歌 印尼漁工疑遭船長凌虐死
境外受雇於遠洋漁船CT4-2742,船名「福賜群」的印尼籍漁工SUPRIANTO,疑似在船上長期受船長、二副言語辱罵,痛毆頭、腹部,以鐵鉤砸頭,並在生病後持續工作至失去行動能力後死亡;同船另有一名不知名漁工墜海。該案9月10號漁船回港後由屏東地檢署偵查,目前船隻已出海工作。

境外漁工通常由遠洋船隻在外海域或國外港口直接聘僱、更換,由於人口流動並未進入台灣政府,這群在海上工作的漁工形同「法外孤兒」,不受任何國家的法規保障,勞動環境極為惡劣。

9月19日上午,宜蘭縣漁工職業工會為SUPRIANTO舉辦伊斯蘭教追悼儀式,並提出「境外聘僱勞工適用國內法規」、「行政管轄權轉由勞工部門」、「政府部門清查、建立受聘僱漁工名冊」、「賦予漁工團結、爭議、協商之勞動權力」四點訴求,且呼籲政府相關部門必須盡速實施勞動檢查,以避免日後慘劇的發生。
宜蘭縣漁工職業工會秘書長李麗華說明,該案件係由工會理事長Iwan向同船漁工詢問得知,但由於SUPRIANTO同事所錄製的遺言短片交由地檢署偵查,人證則業已隨福賜群號出海工作,在尊重司法調查的立場上,工會無法提供相關證據。

李麗華強調,國內就業服務法第46條僅保護「境內聘僱」漁工,農委會所訂定漁船主僱用外籍船員規定事項也並未保障漁工勞動權益,「勞保局說,所有境外聘僱的勞工皆不得投保勞工保險,也不適用《職業災害保護法》,這些漁工等於毫無保障!」她說。

然而,國際勞工組織2007年通過的第188號公約,內容規範船隻懸掛所屬國籍之國旗,即視為該國領土;2011年台灣籍漁船「福甡11號」船長遭殺害時,台灣政府正是以該規範為基礎,以及台灣刑法第3條「屬地主義」,以船籍國身分向南非政府申請將人、物證帶回台灣偵查,「那境外聘僱船員在國土上,難道不應該適用台灣的法規和勞動保障嗎?」

宜蘭縣漁工職業工會理事長Iwan表示,高雄、屏東一帶境外漁工受虐或失蹤的情事相當頻繁。此外,福賜群號漁工也提到,除SUPRIANTO疑似受虐的案件外,其實另有一名印尼籍船員在航行間失足墜海,船長卻在明知船員墜海的狀況下繼續航行,顯示出境外漁工連基本人權都遭忽視,遑論勞動權益。目前僅希望能在偵查過後,將SUPRIANTO的遺體送回印尼,讓他回家。
「我們希望,公部門可以正視境外漁工的處境。」李麗華指出,台灣政府素來因被美國國務院評為人口販運第一級而沾沾自喜,但無論境外或境內漁工的勞動環境,或是針對漁工的法規都迫切需要改善,未來不排除向國際勞工組織、美國在台協會提出陳情。
宜蘭縣漁工職業工會秘書長李麗華強調,期望政府有關單位能以SUPRIANTO及另一名漁工的遭遇為誡,正視漁工的勞動處境。(圖/陳靖偉)
Thư ký trưởng Hội nghề cá huyện Yilan, bà Lý Lệ Hoa mong đợi các ban ngành chức năng coi sự việc của Suprianto và một ngư công khác làm bài học đắt giá, để vào cuộc với cảnh ngộ mà những ngư công khác đang phải đối mặt. (Ảnh: Trần Tịnh Vỹ)

Iwan與參加儀式的其他漁工,共同在小黃卡上寫下祝願SUPRIANTO的話語。(圖/陳靖偉)
Hội trưởng Iwan và những ngư công tham gia buổi lễ, cùng viết lời nguyện cầu cho Suprianto.

漁工們將小黃卡貼於祈禱室的牆面,以緬懷SUPRIANTO。(圖/陳靖偉)Các ngư công dán mảnh giấy vàng có lời cầu nguyện lên tường để luôn tưởng nhớ anh.

以下先不放
針對疑似遭船長凌虐致死的印尼漁工SUPRIANTO所舉行的追悼會,9月19號上午在宜蘭縣漁工職業工會舉行。(圖/陳靖偉)
Sáng ngày 19/9, tại trụ sở Hội nghề cá huyện Yilan diễn ra lễ truy điệu ngư công Suprianto, vụ án dính líu đến viên thuyền trưởng vì ông này bị nghi ngờ gây ra cái chết của người ngư công xấu số. (Ảnh: Trần Tịnh Vỹ)
漁工們遵照伊斯蘭教的規定,為兩名境外漁工悼念。(圖/陳靖偉)
Theo quy định của đạo Hồi, các ngư công thương tiếc tiễn đưa hai người đồng nghiệp xấu số. (Ảnh: Trần Tịnh Vỹ)