Triển lãm Hoa quốc tế Đài Bắc dùng biểu ngữ “Sức mạnh của cái đẹp”, tuyên bố rằng Đài Bắc sẽ “đua sắc” cùng toàn thế giới, thu hút cả thế giới cùng tới Đài Loan. Tuy nhiên, cùng với việc mở cửa đón cả thế giới, chúng ta lại thấy một chính sách thắt chặt ở bên trong, người dân lang thang và các xe bán hàng rong trên phố là những đối tượng chịu trận đầu tiên, với lý do “làm mất mỹ quan”, họ đã phải đối mặt với đợt “quét dọn” đầu tiên. Nhưng, tất cả đều biết sự tồn tại của dân lang thang và các xe hàng rong, bất kể về mặt kinh tế, văn hóa hay xã hội đều đã trở thành một phần không thể thiếu của thành phố Đài Bắc, nó đã tồn tại trước cả triển lãm hoa và gốc rễ của những đối tượng này còn bền hơn cả hoa cỏ. Dân lang thang dùng phương pháp của mình để nhâm nhi sự tự do của cuộc sống không ổn định, các xe hàng rong âm thầm cống hiến cho sự phát triển kinh tế của Đài Loan, với tinh thần “kiến tha lâu cũng đầy tổ”, họ dùng những đồng tiền kiếm được từ mồ hôi, công sức để nuôi dạy nên những con người có thể sẽ trở thành làm trụ cột cho đất nước trong tương lai.

Một bên mở rộng cửa đón khách, một bên lại dồn người nhà vào chân tường, cảnh tượng này khiến chúng ta không thể không nghĩ tới số phận của người Di-gan ở Châu Âu.

Theo thống kê của chính phủ Pháp, hiện nay có khoảng 15 ngàn người Di-gan dựng lều sinh sống trong phãm vi lãnh thổ nước này, cuộc sống du mực dường như là số phận và cũng là thói quen sống của họ. Bất hạnh thay, vì trong lãnh địa nước Pháp liên tục xảy ra vài vụ án, để xoa dịu lòng dân, chính phủ Pháp đã ra lệnh phá bỏ các doanh trại của người Di-gan và trục xuất họ ra khỏi nước Pháp. Nhưng, hành vi bạo lực của các nhà đương cục Pháp khiến ngay cả người dân Pháp cũng không thể chấp nhận được, nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra ở các thành phố lớn, người dân Pháp khiển trách sự thô bạo của chính phủ, phê phán chính phủ đã phản bội tinh thần nhân quyền lập quốc của chính mình.

So với những phản ứng của nhân dân Pháp, thì sự lãnh đạm, thờ ơ của người dân Đài Bắc càng khiến lòng người bất an. Dân lang thang ở Đài Bắc cũng có số phận gần giống như những người dân Di-gan kia, đa số họ là những người vô gia cư, không nghề nghiệp, không thân phận, và rơi vào tầng lớp đáy cùng của xã hội. Trong thị trường lao động hiện nay, họ bị loại ra ngoài rìa của cuộc chơi và trở thành những người yếu thế, là đối tượng chịu sự kỳ thị của người xung quanh. Để “làm đẹp” cho hội triển lãm hoa, những người dân lang thang và các xe hàng rong bị trục xuất, nhưng, không lẽ người dân thành phố lại coi đó là lẽ tất nhiên? Hiện nay, vụ án tham nhũng trong dự án xây cầu vượt Tân Sinh vẫn tiếp tục tiến triển, việc mua bán các loại hoa và vật liệu công trình sử dụng cho cuộc triển lãm cũng có thể trở thành đối tượng điều tra của viện Kiểm sát, “Sức mạnh của cái đẹp” đã dần bị biến màu. Nhưng, nguyên nhân chính khiến cái đẹp trở nên xấu xí có lẽ chính là sự thô bạo của chính phủ, và sự vô tình, thờ ơ lãnh đạm mà người dân thành phố Đài Bắc dành cho người người yếu thế.

國際花卉博覽會即將於11月登場，台北市政府以「整頓市容觀瞻」為名展開嚴打行動，驅逐遊民和流動攤販。根據媒體報導，這是為了「避免遠從海外前來的嬌客受到驚擾」。

台北市花博以「美麗的力量」作為標語，宣稱要讓台北向全世界綻放，吸引世界走進台灣。然則，在向外開放的同時，我們看到的卻是對內緊縮的政策。遊民和流動攤販首當其衝，因為「不美麗」，遭到第一波掃除。然則，眾所周知，遊民和流動攤販的存在，不管是從經濟上、文化上或是社會學上而言，都早已是台北市民日常生活的一部分，早在花博之前就已經存在，而且是比起很多花花草草都還根深蒂固地存在。遊民用自己的方式品味動盪的自由，流動攤販為台灣的地下經濟默默做出貢獻，積沙成塔地養育很可能是未來國家棟樑的子女。

一方面擴大開放，一方面對內緊縮，這不禁讓我們想起歐洲羅曼人（Les Roms，即一般俗稱的吉普賽人)的命運。

目前在法國內部估計有1萬5千羅曼人紮營，流浪似乎是他們的宿命，也是他們習慣的生活方式。不幸的是，法國境內由於相繼發生幾樁治安事件，政府為了安撫人心，竟拿羅曼人開刀，於是羅曼人的紮營點被破壞，羅曼人被驅逐。不過，法國當局的國家暴力，連法國公民也看不下去，各大城市爆發遊行示威，譴責公權力的粗暴，批判政府背叛人權立國的精神。

相較於法國公民力量的反彈，台北市民的冷淡、無作為，更加令人不安。台北市的遊民其實與羅曼人有類似的命運，他們多半因為無住屋、無業、無身分而陷落於社會的底層，在市場經濟的法則中，成為被邊緣化的弱勢者，成為被歧視的對象。為了花博的「美麗」，遊民和流動攤販被驅逐，台北市民竟視之為理所當然？於今，台北市新生高架橋採購弊案持續發展，花博的各項花卉和工程採購，恐怕也將成為檢調深入查訪的對象，「美麗的力量」已經變色。然則，真正讓美麗變為醜陋的，恐怕是市府對弱勢者的暴力，以及市民對弱勢者人權冷漠！

文╱立報社論2010/9/9 翻譯╱青河

Bài: Xã luận Lập báo ngày 9/9/2010 Dịch: Thanh Hà

家住屏東內埔鄉的一位周老太太82歲，大家叫她阿婆。她生有兩男一女，大兒子在台中做事，二兒子在高雄經商，太太都帶走了。女兒也嫁去台南，家中留下阿婆一人，只好請個外傭來照顧。兒、女們怕阿婆吃不慣女傭煮的口味，每週一上班前將阿婆及女傭一起送到安養院去。到週末的星期六晚上接她們回家團聚。一年過一年，今年是第三年了。

在眾多親友中，有一位李先生54歲。偶而來家作客，看上了這位越南女孩子，回去就想盡辦法來追求她。自去年七月底開始寫情書，先以「前世今生」，這句話寫在信上，說「阮女前世就是他的人，他這次遇到阮女是緣份，他要續前緣，來和阮女相好。說要帶她去西子灣看海景，帶上佛光山去許願……」。又說「等到年底阮女僱用期滿，他買張機票跟阮女回去越南，並把她聚回來，帶回台灣安居過正式夫妻生活」。

因此，他就想出妙法：首先認阿婆做乾媽，利用送健康食品給阿婆的機會來接近阮女。晚飯後不走，留下來看電視，為了杜絕周家戚友的懷疑。買幾本越南書來教阮女讀中國書、寫中國字，免得別人的口舌，連鄰居也騙過了。在李君心懷不軌的想法下，八月中的一個晚上，他帶了酒菜，和加ＸＸ藥的飲料給阮女喝，在無可預料的情況下，李男連拖帶騙的把阮女拖入後院的一個小房間，要實現他的夢想。但阮女尚有點意識，雙手拉緊褲帶不放，不敢大聲叫阿婆，只叫媽媽，李男怕事機敗露，不敢下手，只好作罷走人。

下一個周末，他重施故技，連說帶騙，說：「日後一定要娶阮女為妻，並說下次來帶120美金給她，以後每來一次，就付120美金。」硬拖阮女入室，抓住她雙手，堵住她嘴巴，迫阮女就範。成事後兩人協商，不必每次付給120美金，改為一月付500不限次數，月底付現。9月就此過了一個月，他月底半毛也沒付。並說下月一起付1000元（美金）。到了10月底，他又賴著沒給錢。11月起阮女不開門給他進來。李君用手機發簡訊：「如果不接納他，他就和她同歸於盡……」等語。

阮女害怕把事情前半段告訴僱主，說：「李先生在8月9日晚上九點多將她拖入小房間施暴。隔了一週的8月15日，重施故技，得手後走人。」因為兩次的暴行，僱主聽了很火大。跑到李家興師問罪。李知自知理虧，以後不敢再來找阮女。

到11月底僱期滿，阮女只好自認倒霉，遇到這樣的一個不肯付現，又不負責任的李男。悄悄搭飛機回越南去了。李君也沒買張機票跟她走，至於日後要娶她為妻一事也放空了。

這是一個真實的故事。阮氏在離開台灣臨上飛機前，親口告訴本人，希望能將這個故事供之於世，俾免有更多女性受騙受害。

N.T.Y, 28 tuổi, sinh ra ở miền Bắc – Việt Nam. 3 năm trước, chồng chị qua đời. Để lại đứa con 6 tuổi cho chị Hai nuôi, chị Y làm thủ tục đến Đài Loan làm việc.

Bà cụ họ Chu năm nay 82 tuổi sống ở Bình Đông. Bà sinh hai trai, một gái, con trai cả làm việc ở Đài Trung, con trai thứ kinh doanh ở Cao Hùng, đưa cả vợ con theo. Con gái thì lấy chồng Đài Nam, vậy là trong nhà chỉ còn lại bà cụ, nên phải mời một người giúp việc về trông nom chăm sóc. Con cái sợ bà cụ không ăn được đồ chị giúp việc nấu, nên trước mỗi thứ hai hàng tuần lại đưa bà và chị gửi vào viện an dưỡng. Đến tối thứ 7 thì đón về nhà đoàn tụ. Cứ như vậy, ba năm đã trôi qua.

Trong số họ hàng thân thích, có một người đàn ông họ Lý 54 tuổi. Thỉnh thoảng đến nhà chơi, đem lòng thích chị giúp việc người Việt Nam, bèn nghĩ mọi cách để theo đuổi chị. Hắn ta bắt đầu viết thư tình từ tháng 7 năm ngoái, đầu thư viết dòng chữ “đời này, kiếp trước”, nói rằng “Chị Y kiếp trước là người của hắn, lần này gặp nhau quả là duyên phận, hắn muốn nối duyên kiếp trước còn dang dở, để ở bên chị Y. Còn nói muốn đưa chị đi vịnh Tây Tử ngắm biển, lên núi Phật Quang cầu ước…”, lại nói “đợi đến cuối năm chị Y mãn hạn hợp đồng, ông ta sẽ mua vé máy bay cùng chị về Việt Nam, rồi đón chị trở về Đài Loan, chính thức hưởng cuộc sống vợ chồng”

Thế rồi, hắn nghĩ ra một diệu kế: Trước tiên, nhận bà cụ làm mẹ nuôi, mỗi lần đến biếu bà đồ ăn bổ dưỡng sẽ lợi dụng cơ hội tiếp cận chị Y. Ăn cơm tối xong không về mà nán lại xem tivi, để xóa tan hoài nghi của người nhà họ Chu. Hắn còn mua vài quyển sách đến để dạy chị Y đọc tiếng Trung, viết chữ Hán, để tránh được dèm pha của người khác, ngay cả hàng xóm cũng bị ông ta lừa gạt.

Từ thủ đoạn nham hiểm ấy, vào một buổi tối giữa tháng 8, kẻ họ Lý mang rượu, thức ăn và một bình nước có chứa thuốc XX đến cho chị Y uống. Rồi hắn lôi chị vào một căn phòng nhỏ sau nhà, toan thực hiện “mơ ước” của mình. May sao chị Y vẫn còn chút ý thức, hai tay túm chặt quần, không dám gọi bà cụ, chỉ gọi “mẹ ơi!”. Tên Lý sợ sự tình bại lộ, không dám ra tay, đành bỏ chạy.

Một tuần sau, hắn ta tái diễn trò cũ, dỗ dành lừa gạt chị Y rằng: “Sau này nhất định sẽ lấy chị Y làm vợ, còn nói lần sau sẽ cho chị 120 Đô La. Từ sau xong việc, sẽ trả 120 Đô mỗi lần” rồi ép chị vào phòng, tóm chặt hai tay, bịt miệng chị lại. Xong việc, hai người thương lượng, không cần thiết mỗi lần đưa 120 Đô, mà mỗi tháng trả 500 Đô không hạn chế số lượng, đến cuối tháng trả tiền mặt. Cuối tháng 9 đến thật nhanh, hắn ta nửa đồng cũng không đưa, nói tháng sau sẽ đưa cả 1000 Đô. Đến cuối tháng 10, hắn lại lần khất không trả tiền. Từ tháng 11, chị Y không mở cửa cho tên Lý vào thì hắn nhắn tin di động: “Nếu không cho thì sẽ cùng chết…”

Chị Y sợ hãi liền nói cho chủ biết nửa đoạn đầu của sự việc: “9 giờ tối ngày 9 tháng 8 tên Lý lôi chị vào phòng nhỏ cưỡng hiếp. Một tuần sau, tức ngày 15 tháng 8, hắn lặp lại kế cũ, sau khi ra tay thì bỏ đi!”. Chủ nhà nghe xong nổi giận đùng đùng, chạy đi tìm tên họ Lý hỏi tội. Tên Lý tự biết lợi-hại nên sau đó không dám tìm gặp chị Y nữa.

Cuối tháng 11 mãn hạn hợp đồng, chị Y chỉ biết tự nhận mình đen đủi, gặp phải một kẻ không bỏ tiền lại vô trách nhiệm. Chị lặng lẽ lên máy bay về Việt Nam. Tên họ Lý kia cũng chẳng mua vé máy bay về cùng chị, việc sau này sẽ lấy chị làm vợ cũng là con số 0 tròn trĩnh.

Đây là một câu chuyện có thật, do chính chị N.T.Y kể lại cho tôi trước lúc lên máy bay rời khỏi Đài Loan. Tôi chia sẻ câu chuyện này với hi vọng tránh được việc ngày càng nhiều phụ nữ bị lừa gạt và xâm hại.

文╱黃華 (Độc giả Đài Loan)

翻譯／Hiểu Lê曉黎

Gốm men xanh là loại gốm dùng nguyên liệu màu xanh rêu vẽ trên nền gốm thô sau đó phủ một lớp men trong suốt rồi nung dưới nhiệt độ cao mà thành, giống như vẽ một lớp họa màu xanh trên nền vải trắng làm người xem thích thú. Gốm xanh Trung Quốc xuất hiện và thời Đường, đến cuối thời Nguyên đã được sản xuất hàng loạt và trở thành hàng gốm chủ yếu vào đời Minh, Thanh.

Cố Cung cho biết, vào thế kỷ 14 có thể sản xuất ra gốm xanh trên thế giới ngoài Trung Quốc thì chỉ có Việt Nam, hơn nữa gốm xanh Việt Nam cũng giống gốm xanh Trung Quốc đều dựa vào ngoại thương mà phổ biến ra toàn thế giới.

Lần triển lãm lần này giới thiệu 38 sản phẩm gốm xanh Việt Nam mà Bảo tàng Cố Cung lưu trữ, ngoài các sản phẩm bát, đĩa còn có các loại tượng hình động vật như trâu, voi vv… thời gian sản xuất vào thế kỉ 15 đến 16 tương đương với thời Minh tại Trung Quốc. Đa số các sản phẩm này đều đước vớt lên từ dưới biển, trên các sản phẩm vẫn còn lưu lại vết nước biển ăn mòn, có sản phẩm đã bị bong men mất màu, có cái còn dính cả vệt muối hoặc vỏ sò , san hô làm cho sản phẩm càng thêm giá trị lịch sử.

文╱四方報 Bài: Báo Bốn Phương

翻譯╱青河 Dịch: Thanh Hà

越南是東南亞諸國中燒造瓷器最悠久、經驗最豐富的國家。故宮博物館與嘉義市政府推出「芙蓉出水─越南青花瓷展」，即日起在嘉義市立博物館展出，值得一看。

所謂的「青花瓷」，是在素潔的瓷胎上，以鈷藍顏料彩繪圖案，覆蓋一層透明釉，再以高溫燒成，就像是白色畫布上的藍色彩繪，展現迷人風采。中國青花瓷在唐代已現蹤跡，元代末期始大量燒造，並成為明、清官窯中重要的生產項目。

故宮表示，14世紀時，世界上能夠燒製青花瓷的地區，除了中國，就只有越南，且越南青花瓷和中國青花瓷一樣，藉由貿易遍及各地。

此次展覽共精選38件院藏越南青花瓷，除了碗盤器皿之外，也有牛、象等動物造型的作品，製作年代分布在15至16世紀，約於中國明代。大多數都是海底打撈出水的瓷器，作品表面有海水侵蝕的痕跡，有的彩料剝落，有的殘留鹽斑或黏附貝殼、珊瑚，更具歷史價值。

展期：2009/10/31 ~ 2010/03/14

地點：嘉義市立博物館，嘉義市東區忠孝路275之1號
電話：05-278-0303

網站：http://www.npm.gov.tw/exh98/rising_lotus

照片：故宮提供

Thời gian triển lãm: 2009/10/31 ~ 2010/03/14

Địa điểm: Viện bảo tàng thành phố Gia Nghĩa, số 275/1 đường Hiếu Đông khu Đông Thành phố Gia Nghĩa.

Điện thoại: 05-278-0303

Website: http://www.npm.gov.tw/exh98/rising_lotus

Hình ảnh: Viện Cố Cung cung cấp

Tàu lắc ở Taipei — thực ra đây là tàu điện trên cao, chạy toàn trên cầu. Taipei có 2 hệ thống tàu nội đô là tàu điện ngầm và tàu điện trên cao (chạy trên cầu dành riêng) gọi chung là hệ thống MRT Taipei. Nhanh, nhiều, rẻ, sạch. Ước gì mấy thành phố lớn của Việt Nam có cái hệ thống này thì khỏi lo tắc đường. Trong đêm 30/12/2007, rạng sáng 1/1/2008, hệ thống này lập kỉ lục, chuyên trở 10 triệu lượt hành khách đi chơi đón năm mới trong một đêm cơ đấy. Lại nói về cái tàu lắc, đây là loại tàu điện trên cao này chạy tàu bánh hơi chứ không chạy bánh thép như tàu điện ngầm. Chạy bánh hơi nên nó lắc lư như đang cắn thuốc lắc vậy. Ước thì ước vậy thôi chứ Việt Nam mà có tàu này cũng chả chạy nổi nếu ý thức công cộng của người dân không cao. Các bạn có tin được không, những chuyến tàu lắc như thế này chạy vòng quanh suốt ngày mà không hề có bảo vệ, không có nhân viên nhà tàu và cũng chả có lái tàu luôn đấy, hoàn toàn tự động qua hệ thống giám sát từ xa ở trung tâm điều hành. Chỉ có con tàu và hành khách trên đường thôi. Ở Việt Nam mà như thế thì chỉ từ sáng đến trưa chắc đoàn tàu nát bét lun, khổ thế đấy
Mà dông dài tàu xe quá rồi, quay lại Muzha nhé. Trước khi đi có nghe mấy anh em nói người Việt ở Muzha hầu hết là dân miền Nam di tản và vượt biên. Họ không thích người miền Bắc lắm. Đi với tâm lý như vậy nhưng đến nơi thì mới thấy toàn đồn nhảm cả. Cũng gặp nhau tay bắt mặt mừng, chuyện trò rôm rả như người nhà cả thôi.

Hạnh phúc nhất là vợ mình. 2 năm ở đây, thèm đủ thứ hương vị Việt Nam, giờ đúng là tìm được thiên đường. Chả thiếu thứ gì, từ nước mắm, bột canh, bún riêu, hột vịt lộn… Vợ mình hào hứng mua túi lớn túi nhỏ về nấu ăn cho đã. Mình thì chuyện trò với anh Thành chủ cửa hàng và chụp vài kiểu ảnh.— — —— — —— — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — — —— — — — —— — — —— — — — —— — — —— — — — —— — — —— — — — —— — — —— — — — —— — — —— — — — —

Cửa hàng có rất nhiều đồ đưa từ Việt Nam sang phục vụ bà con. Trong hình là Minh Khoa đang say sưa lựa mấy lọ nước mắm và mắm tôm, những thứ hàng hiếm ở Đài Loan. Phía xa bên trái là anh Thành đang trò chuyện, giới thiệu hàng cho khách.

Anh Thành nói họ đã sang đây 15-20 năm hay lâu hơn rồi. Đã trở thành một phần của xã hội Đài. Họ mở cửa hàng, làm ăn buôn bán. Con cái lớn lên cũng học hành đầy đủ cả. Cũng có nhiều con em học hành thành đạt, có người còn học Đại học Thanh Hoa nơi mình đang học nữa. Tuy vậy, tất cả vẫn nguyên vẹn là người Việt Nam và lúc nào cũng thèm được gặp đồng bào, thèm được về thăm Việt Nam. Lúc sau bọn mình rời cửa hàng, đi lang thang ngắm cảnh, ông em của chủ cửa hàng đang đánh xe đi đưa hàng còn dừng xe lại, đứng chuyện trò chỉ dẫn đủ thứ, thân ái và nhiệt tình.

Tido Chu